Giống người thứ Sáu...

Uszpenszkij viết, trên khắp trái đất, hoàn toàn độc lập về nòi giống, dân tộc, tôn giáo, xã hội, trình độ, khu vực, tuổi tác, giới tính, một giống người mới thứ sáu đang hình thành. Sự hình thành, xuất hiện, bộc lộ của một giống người mới là một bí ẩn lớn không giải thích được.

Chừng nào những thành viên của giống người này rải rác khắp nơi trên trái đất - có thể trong các mỏ than đông Phi, trên cánh đồng cỏ Châu Mỹ, trên các tàu chiến Nhật Bản, trong một làng nhỏ Balkan, trong một nhà máy hộp của Na Uy, ở ngoại ô London như một thầy phụ lễ hay một công nhân, hoặc một nhân viên, một người lính, người bán báo rong, hay bác sĩ nội khoa - hô đơn độc, với trước bản thân, họ nổi lên như những thực thể khác thường, phi lý, những người không chỉ không thể hòa nhập với môi trường và thế giới của họ, mà những điều đó còn không có chút xúc tác nào với họ. Những con người này rải rác khắp trái đất, tự thân, đứng vào một góc cách xa môi trường của họ. Họ là những người xa lạ. Giống người mới này rất có thể đã mất đi nhiều. Ai mà biết được, bằng cách nào? Một phần có thể đã tự tử, một phần khác thoái hóa, nghiện ngập hoặc nổi loạn, phạm pháp và vào tù, Một bộ phận khác mắc bệnh thần kinh, hoặc lú lẫn.

Tóm lại, đây là một sự xuất hiện bí ẩn không thể hiểu được, đại biểu của giống người mới này từ từ ý thức rằng: tôi không đơn độc. Những người giống tôi ở đâu, điều này vẫn bí mật. Nhưng tôi biết, họ tồn tại, và nếu gặp gỡ, tôi nhận ra họ ngay mà không cần nói với nhau một lời.

Chừng nào từ một con người như thế nào đấy chỉ có một, không ngoại trừ có hai, là điều đặc biệt, nếu ba đã thành cộng đồng. Trước mắt chỉ trong những dấu vết. Sự bí ẩn thứ ba - gặp gỡ và thống nhất - sẽ muộn hơn.

Việc truyền bá về giống người thứ sáu không phải không nguy hiểm. Nguy hiểm vì ngày nay, ở điểm giữa tai họa hồng thủy của vũ trụ này nằm trong bầu khí quyển bí hiểm của Thượng Đế. Nhưng điều đó chỉ khiến sự việc này nguy hiểm hơn. Trước mắt chỉ được phép coi ý tưởng này như một sự tượng trưng: đấy là con đường mở ra cho tất cả mọi người, một khả năng cho tất cả mọi người xác định vị trí đứng của mình.

Chỉ phụ thuộc vào y. Nếu y tiếp cận lối tư duy có ý thức, con đường bước đến chiếc thuyền Nôe mở ra trước mắt y. Còn nếu y chìm vào đám đông, y sẽ bị loại ra khỏi giống người thứ sáu. Nhưng chỉ như vậy thôi cũng đã rất cần cẩn thận. Cái gì có xuất thân từ Thượng đế, quá nhiều đối với con người. Con người, hãy tỉnh táo và mạnh mẽ.

(tr.41-42)

Cuộc tranh đấu đã ngã ngũ, mà không cần rơi vào trận chiến. Giống người thứ sáu và đám đông không bao giờ đứng đối mặt với nhau, tay cẩm vũ khí và bước vào trận đụng độ. Thực ra đôi bên không gặp nhau. Đám đông chuẩn bị ơi vào vật chất, khi giống người mới xuất hiện trên trái đất. Hai loại người này không bao giờ nhìn vào mắt nhau. Chỉ có những thực thể cá nhân đánh nhau, bên ngoài có vẻ như trận chiến cá nhân. hậu trường là siêu hình (metafizika)

Cuộc tranh đấu vẫn đang tiếp diễn, dù kết quả không còn đáng nghi ngờ đi chăng nữa. Con người chỉ là công cụ của các sức mạnh siêu nhiên, nếu ai trong chúng ta thắng, sức mạnh siêu nhiên nằm trong chúng ta thắng.

Cái gì quyết định, con người thuộc loại người nào, thuộc đám đông đang chìm xuống nạn hồng thủy hay thuộc giống người thứ sáu? Sự xác định này mọi giá là định mệnh.

Vị trí của giá trị đời sống ngày nay không có ý nghĩa gì hết. Nhiều tiền, quyền lực thế giới hay nhà thờ, sự xuất thân, trình độ, tinh thần đều không có ưu thế. Sức mạnh cũng không. Tri thức cũng không. Tôn giáo không. Tài năng không. Thậm chí sự thiên tài cũng không nốt.

Điều này đám đông, dù không hiểu, vẫn cảm thấy rất rõ. Và điều này khiến vị trí của giống người thứ sáu trở nên vô cùng nguy hiểm. Trong từng thành viên của đám đông đều có một điểm nhất trí là phải chà đạp một giống mới, bắt nó im lặng và bẻ gãy nó. Nếu cả đám đông chìm, không ai được nổi lên

trong đám đông, tự tàn phá những hiện tượng tiến hóa cao có giá trị nổi lên như một nạn dịch. Sự tiêu diệt này phần lớn không mục đích và nhầm mục đích. Chưa cần nói về một giống người mới, đây đơn thuần chỉ là sự bẻ gãy sự tiến lên của cá nhân. Đám đông không chịu được điều này. Họ sát hại cả trẻ con với hy vọng sẽ không trở thành kẻ đáng sợ với họ.

(tr.43-44)

Kinh nghiệm cho thấy trên mọi lĩnh vực của xã hội, đám đông chà đạp có hệ thống, cho dù một cách bản năng những người mà họ đánh hơi thấy có gì mới. Họ được phép đánh gục thực thể này, cần phải và được phép cướp bóc, đày đọa, lừa gạt. Không cho phép người ta lên tiếng. Đây cũng là một đặc điểm có thể nhận ra sự đồng lõa câm lặng của đám đông.

Không thể nói về đặc điềm của giống người thứ sáu. Và nếu ai dám làm điều này là đã cố gắng phân loại mình bằng một cách không được phép. Thậm chí dùng một từ tượng trưng theo đúng nghĩa. Và điều này đã dựng một bản án lên đầu mình:bằng điều này thừa nhận mình thuộc về đám đông.
(tr.45)


Đặc điểm của người cổ đại là sự hiểu biết rộng lớn và rõ ràng, hay nói đúng hơn là lối tư duy logic có trong bản thân nó cùng với sự nhận thức những hài hòa cổ xưa của các giác quan. Người cổ đại là cái tâm lý vĩ mô. Bởi con người không phải là một thực thể đất, vật chất, mà chính là một thức bậc vũ trụ. Con người cổ đại là con người Thượng Đế.
(tr.47)

Sự mầu nhiệm xảy ra từ sâu thẳm vô hình.

Sự bồn chồn bất an này  không đến từ bên ngoài; không phải sự tò mò của tình yêu, sự tha hương, cảnh vật lạ, nhận thức mới, mà là một khao khát kiến thức, đánh thức những khát vọng không thể dập tắt và làm nguôi ngoai.

Cây gậy thần bí này đụng chạm tới con người từ bên trong. Sự mầu nhiệm xảy ra từ sâu thẳm vô hình.

Một từ ngữ ngu xuẩn. Một sự ngu xuẩn khi đánh đồng việc xuất hiện của Thượng Đế, sự khủng hoảng của con người khi bị xua đuổi ra khỏi Vườn Địa đàng đồng nghĩ với sự phát triển của các tế bào. Không gì nhục mạ số phận con người bằng từ ngữ nhân tạo này.

Tất cả chúng ta đều phải trải qua thời kỳ thanh xuân bơ vơ này, khi run rẩy và khủng khiếp, chúng ta nhìn chiếc đinh ba lôi từ trong chúng ta ra những con quái vật kinh khủng.

Giọng chúng ta trở nên khẽ khàng, lắp bắp, ta chui vào một xó, thức trắng đêm, hoặc nếu có ngủ, trong giấc mộng những con quái vật lần lượt thoát ra từ sự huyền bí sâu xa, những bóng dáng tuyệt vời, rùng rợn, các khuôn mặt, các cơ thể, các cảm xúc, các hình ảnh và các dục vọng, con người không làm gì khác ngoài việc rên rỉ chui vào chính bản thân mình và run lẩy bẩy bởi nỗi hồi hộp tê liệt.

(tr.92-93-94)

Chủ nghĩa mông muội (primitizmus) mà đám đông hiện đại đang sống trong đó, với sự lạc hậu tụt lại sẽ chẳng mấy chốc ngang bằng người Papua và neger (da đen), và không thể sống ở chỗ khác ngoài vật chất.

Thứ-người phân-của rác rưởi bị đứt đoạn và vun lại chỉ cảm thấy dễ chịu trong đống rác tách ra khỏi vũ trụ. Từ điều này có thể hiểu tại sao người Pháp gọi những kẻ đê tiện tụ họp là canaille, còn chúng ta gọi chúng là lũ cặn bã.

(tr.33)
Con người mông muội trong bóng tối vô thức tập thể sống trong sự bỏ bùa của evestrum. Và ở đây thể hiện hoàn toàn sự tuyệt vọng của ý nghĩa của chù nghĩa duy vật. linh hồn có mặt ở nơi nó yêu, chứ không phải ở nơi nó sống (câu nói nổi tiếng của thánh St. Augustino: anima est ubi amat non ubi animat) nếu con người nhìn vào vật chất, đặt linh hồn vào vật chất, sẽ sinh ra evestrum và nuôi nó trong bản thân mình, những biểu hiện thô bạo và keo bẩn, như những con mắt độc ác nhìn trừng trừng vào họ, làm tê liệt họ bằng những mãnh lực ma quỷ và săn đuổi họ, tóm lấy họ và bóp cổ.
Ý nghĩa của chủ nghĩa duy vật là làm cho những quyền lực đen tối ẩn trong vật chất tóm lấy con người, khóa họ lại và đẩy họ chìm xuống thế giời vật chất: thế giới vật chất hay chính là cái hố rác không bản thể, nơi rác rưởi rơi rụng từ thiên nhiên tích lũy lại và quay cuồng, với những giọng cười nhăn nhở không ngừng của quỷ sứ.
Bởi vậy, đặc điểm nhận biết của đám đông mông muội bên cạnh chủ nghĩa sùng bái còn cả sự cuồng nhiệt có tính chất ma quỷ nữa. Kẻ mông muội là cheotisches Unwesen - một thực thể hỗn loạn thảm hại đã từ giã danh giá con người để trở thành loại người biến thành vật chất.
(tr.37)

Nỗi nguy hiểm lớn nhất đe dọa một dân tộc, không phải là nó chìm xuống hàng ngũ nô lệ, và phải hầu hạ một dân tộc khác mạnh hơn, đông hơn và hung tợn hơn. Những dân tộc nô lệ có thể vĩ đại, trái ngược với sự nghèo khổ, với công việc làm lụng vất vả và bị sỉ nhục, họ vẫn có thể sống một số phận cao cả. 

Nỗi nguy hiểm lớn nhất đe dọa một dân tộc là họ biến thành những kẻ mông muội, tự mình vứt đi cách tư duy có ý thức, cùng với những nhà tư tưởng có ý thức, chìm xuống biển vô thức.

(tr.38)

"Danh giá lớn nhất một dân tộc đạt được không phải là nền văn hóa, không phải biến thành một cái gì mang tính chất tinh thần. Tinh thần không phải là bản thể tạo dựng ra thế giới vô tận mà chính là phạm vi biểu hiện của các sức mạnh, các quyền lực và các thần linh, như thiên nhiên và linh hồn.

Tinh thần chỉ tích cực nếu có một sức mạnh cao cả, một thế lực hoặc thần linh nhập vào, còn nếu không, nó trống rỗng, tiêu cực, bất lực và vô dụng. Nhưng khi tích cực nó cũng có thể ma quỷ, tàn bạo, tiêu cực, hoặc có thể quý phái, trong sạch, nghiêm chỉnh, phê phán -có thể xuất chúng, sáng ngời và cao cả. Cho rằng bản thân tinh thần là một bản thể trừu tượng tồn tại, chỉ có các nhà bác học tinh thần tin như vậy, tốt nhất một lần và mãi mãi nên loại khái niệm này ra khỏi mọi cuộc chơi.

Tinh thần bản thân nó tiêu cực: các nhà tư tưởng Thiên Chúa giáo đều nói mọi tinh thần không điều chỉnh và dâng hiến đều quỷ sứ. Một dân tộc có thể có văn hóa và có tinh thần, nhưng vẫn độc ác, vô dụng, đáng sợ và nhục nhã.

Danh giá lớn nhất của một dân tộc có thể đạt được là sống một đời sống thiêng liêng. Dân tộc lớn không phải là dân tộc văn hóa. Có những dân tộc lớn không phải là dân tộc văn hóa. Có những dân tộc lớn không tạo dựng nền văn hóa, và có thể sẽ không tạo dựng. Giá trị của con người không thể chỉ phụ thuộc vào việc dựng lên những đồ vật gì nhìn thấy được, không thể. 

Giá trị của con người có được từ sự trong sạch của số phận và từ sự tiếp xúc với các sức mạnh cao cả vũ trụ. Giá trị của dân tộc không thể phụ thuộc từ việc dùng công cụ như thế nào để làm nhẹ gánh và tô điểm cho sinh tồn. Danh giá của dân tộc phụ thuộc vào bản chất thiêng liêng của sự tồn tại của nó." 

(tr.39)

Đám đông vô thức

Người thông thái nhất rơi vào đám đông cũng từ từ trở nên ngu đần. Bộ óc bị thả lỏng, hoạt động trí óc ngừng  lại, tri thức tắt dần, thay vào đó họ bước vào một sự tê liệt phân vân, mờ mịt, hỗn loạn, là những tính đặc trưng cho dám đông. Trí tuệ sáng suốt và tỉnh táo ngủ yên, những bản năng ngự trị con người không kiểm soát được bắt đầu dẫn dắt họ. Và con người bị tan vào đám đông một cách không để lại dầu vết. Người ta tan vào thành một linh hồn duy nhất trong đám đông (The group is feeling and acting as one soul).

Đám đông không kết án, không suy nghĩ, không yêu, không cố gắng hiểu, mà đám đông sợ hãi, gào rú, ngưỡng mộ, quyến rũ, chin phục. Nhưng trên tất cả, Le Bon nói, đám đông tàn phá.

Đám đông có thể là trạng thái cặn đáy của cá nhân, có thể là trạng thái hậu cá nhân. Hành vi của linh hồn thay đổi, trí tuệ tự thân trở nen u ám. Đến mức, Theo Lévy Bruhl con người đánh mất mình, và đồng hóa mình với người khác.

(tr.13)
Nhân loại trở thành đám đông, ý thức cá nhân ngủ yên, một phần bị dập tắt, hoạt động vô thức của đám đông thay thế hoạt động có ý thức của cá nhân. Tâm lý đám đông là một quá trình, một sự đột phá hung hãn của sự tàn bạo.
Thay thế vị trí tỉnh táo, tri thức sáng sủa của toàn thể nhân loại là một thứ vô thức mê muội, tối tăm và dao động, thứ không có chút trí tuệ, không biết đánh giá ...
Toàn bộ nhân loại chẩn bị tan thành một linh hồn duy nhất, thứ linh hồn nông nổi, lạc hậu, độc đoán, không biết yêu, không biết tư duy, chỉ biết sợ, run rẩy, gào rú, và đặc biệt chỉ thích tiêu diệt, bởi nhiệm vụ của đám đông là tàn phá nền văn hóa.
Con người rơi vào trạng thái cặn đáy của cá nhân, ý thức riêng về bản thân lu mờ dần. Bài học của quá trình này là cá nhân không được bảo vệ như đám đông... trình độ học thức, phẩm hàm chức tước, của cải, vị thế, giai cấp, tri thức của con người chỉ là những cái bóng mờ mịt to lớn có thể đạt đến, nhưng không bảo vệ được nó.
Mọi khả năng, tài năng, tinh thần, vị trí cao cả từ trước tới nay con người thu được không đủ sức bảo vệ con người khỏi sự chết chìm này. Quá trình mông muội hóa không trừ ai mà tóm lấy, chôn vùi tất cả mọi người. Quá trình này làm nguội tắt tinh thần, hạ thị hiếu đến mức sơ đẳng nhất, từ tôn giáo nó tạo ra mê tín, từ thần linh nó gây dựng thần tượng, thay thế những tư tưởng sáng sủa và tỉnh táo bằng thứ tư tưởng cặn bã hồ đồ và thần tượng rối rắm.
(tr.15)

Khoa học đã nhầm lẫn nguyên thủy với quá trình phát triển (primer), nhầm lẫn sự mọi rợ với cái cổ xưa. Người ta cho rằng, người nguyên thủy là tuổi trẻ, là mức độ đơn giản, là khởi đầu ấu trĩ và chưa chín muồi của con người đã tiến hóa.
(tr.17)

Kẻ mông muội, nguyên thủy không phải người cổ đại, người rừng không phải cổ đại. Trạng thái căn nguyên của con người chắc chắc không phải là ở cấp độ mông muội, sơ khai (Der Urstand des Menschen ist gewiss nicht der der Primitivenstufe).
"Cái gọi là primitiv là sự đánh dấu một tình huống rơi ngược trở về sự lạc hậu trước thời kỳ phát triển của lịch sử." Kẻ man rợ không phải là con người đầu tiên, mà là một thực thể lạc hậu với thời đại của nó và mắc kẹt lại. (tr.21)

Con người, kẻ được gọi là mông muội không xuất hiện với thời kỳ đầu tiên của thời gian mà vào thời kỳ cuối cùng của thời gian. Đây là con người hậu lịch sử. Đây không phải là nhân dân, thứ phát triển từ lịch sử, mà là đám đông, thứ bị mắc lại và quật trở lại sau sự diễn ra của một quá trình lịch sử. Sự mông muội là một thức cặn bã rác rưởi rơi tách ra từ vũ trụ, rồi vón lại thành cục và quay ngược hướng phát triển: đi về phía bóng tối, trượt chệch hướng, và trở thành thứ quái vật lệch lạc.

Cái hiện tượng được gọi là sự nổi dậy của đám đông chính là sự nổi dậy của vô thức. Bởi vì, hiện tượng xảy ra này không ở bên ngoài mà ở bên trong. Và sự nổi dậy của vô thức không là gì khác ngoài sự bắt đầu của một quá trình phát triển ngược.
(tr.23)

"Một thứ tâm lý vi mô. Một thứ linh hồn bị rạn nứt, mờ mịt, không định hình, một thứ mà kẻ mông muôi không hề sống cùng nó. Bởi con người, nếu hiểu biết về chính tâm lý của mình và sống bằng linh hồn riêng của mình, cần tự ý thức về mình

Nhưng kẻ mông muội lại vô thức. Những linh hồn bé nhỏ đấy cứ nhở nhơ bay lượn tự do, rơi vào cái đồ vật, cá công cụ, các sự việc, và đọng lại ở đó. Thuyết vật linh không là gì khác ngoài chính linh hồn tơi tả đánh mất cái tâm lý vi mô bị đừt đoạn của con người mông muội trong sự tăm tối, và rơi vào các sự vật, hay nói cách khác là hiện tượng sự vô thức hoàn toàn thay thế bản thân cái linh hồn bé nhỏ chìm trong tăm tối, và nhầm lẫn bản thân mình với các sự vật khác."
(29)






mông muội (primitiv)

CÂU CHUYỆN VÔ HÌNH & ĐẢO

Và từ đây đột nhiên ta chợt hiểu...

Và từ đây đột nhiên ta chợt hiểu, những năm tháng đầy lo toan của ta chỉ là vài khoảnh khắc trong nỗi im lặng vĩnh cửu, và tại đây ta đạt đến một nơi sâu thẳm mà nước mắt không bao giờ có thể rơi tới. Những lo toan tan biến vào cái im lặng vĩnh cửu, từ nơi sâu thẳm, buổi ban đầu cổ xưa, ta không nhận ra cái gì khác ngoài sự tồn tại thơm ngào ngạt của mật ong tan chảy...

(tr.66)

Thay thế hoạt động có ý thức của cá nhân là những hoạt động vô thức  của đám đông. Các tông đồ sẽ tận mắt nhìn thấy, xã hội chỉ là chức năngcủa một cái gì đó khác. Đám đông thống trị là những hoạt động hỗn loạn, mù quáng, mờ mịt, vô thức  thay thế những hoạt động sáng sủa, có tri thức, có ý thức của cá nhân, dìm loài người xuống sự tăm tối. Đấy chính là điều mà những ngưới cách mạng không nghĩ tới. Nhưng nhiều người khác đã nhìn thấu suốt bản chất thống trị của đám đông. Họ hiểu, đây không phải vấn đề thống trị. Tình thế thế giới đã thay đổi.

Quá trình này không phải là một quá trình  xã hội mà còn sâu sắc hơn: một quá trình cơ bản của đời sống. Trên bề mặt xã hội, đám đông nổi trội lên, kèm theo sự vô thức cũng trồi lên như một sự tất yếu.

Tư duy và hoạt động tỉnh táo của cá nhân bắt đầu phụ thuộc vào sự vô thức và hỗn loạn của đám đông. Thứ giản dị có nội dung phụ thuộc vàothứ mù quáng và hỗn loạn. Thứ phát triển cao phụ thuộc vào thứ thấp kém. vị trí lộn ngược tấn công, con người bắt đầu sống bằng cái đầu lộn xuống dưới. Và những hậu quả của nó không thể lường trước.

Thứ cặn bã vô nghĩa, đầy bản năng, không hợp lý, không dùng vào việc gì. Đấy chính là đặc trưng tư duy của đám đông. 

(tr.7)

Trong con người vô thức nổi lên, trong xã hội, đám đông xuất hiện. Đây là một dạng di dân mới, là sự đột nhập thẳng thừng của sự tàn bạo. Tình thế không chỉ thay đổi từ bên ngoài; mà trạng thái tâm lý con người cũng bị đảo lộn cùng sự xua đuổi những cá nhân ưu tú và có vị thế cao hơn. 

Những gì đã từng ở trên, rơi xuống dưới, những gì từng ở dưới giờ nổi lên trên. Vô thức lên trên và ý thức xuống dưới. tri thức không ở trên, mà là bản năng, không phải ánh sáng, mà là sự tăm tối, không phải thiên đường (paradiso), mà là sự hỗn loạn và dục vọng. Không phải thứ tư duy có ý thức, mà là một thứ cặn bã và thần tượng. Bởi vậy trong sự chọn lựa, trong cách đánh giá các giá trị, trong thứ bậc và trong nhu cầu xuất hiện một trật tự đảo lộn.

Một tai họa giống như thế này chỉ xảy ra với con người khi nạn hồng thủy tràn ngập trái đất, và loài người chìm xuống biển. Nhưng lúc đó sự chết chìm này chỉ là bên ngoài, như nạn di dân cũng chỉ là bên ngoài:  ngày nay, con người chết chìm trong sự vô thức riêng của bản thân mình và của đám đông riêng của xã hội mình. Biển chính là sự vô thức, và sự vô thức chính là biển. Nạn hồng thủy chính là sự chết chìm  trong trạng thái vô thức. Ngày hôm nay chúng ta đang sống trong nạn hồng thủy từ bên trong.

(tr8-9)

Bởi trong một nhóm người bất kỳ như thế nào, cái gọi là tri thức con người, tri thức cá nhân đã hình thành đều giảm sút. trong đám đông, tri thức cá nhân bị thủ tiêu.

(tr.12)

Người thông thái nhất rơi vào đám đông cũng từ từ trở nên ngu đần. Bộ óc bị thả lỏng, hoạt động trí óc ngừng  lại, tri thức tắt dần, thay vào đó họ bước vào một sự tê liệt phân vân, mờ mịt, hỗn loạn, là những tính đặc trưng cho dám đông. Trí tuệ sáng suốt và tỉnh táo ngủ yên, những bản năng ngự trị con người không kiểm soát được bắt đầu dẫn dắt họ. Và con người bị tan vào đám đông một cách không để lại dầu vết. Người ta tan vào thành một linh hồn duy nhất trong đám đông (The group is feeling and acting as one soul).

Đám đông không kết án, không suy nghĩ, không yêu, không cố gắng hiểu, mà đám đông sợ hãi, gào rú, ngưỡng mộ, quyến rũ, chin phục. Nhưng trên tất cả, Le Bon nói, đám đông tàn phá.

Đám đông có thể là trạng thái cặn đáy của cá nhân, có thể là trạng thái hậu cá nhân. Hành vi của linh hồn thay đổi, trí tuệ tự thân trở nen u ám. Đến mức, Theo Lévy Bruhl con người đánh mất mình, và đồng hóa mình với người khác.

(tr.13)

Nhân loại trở thành đám đông, ý thức cá nhân ngủ yên, một phần bị dập tắt, hoạt động vô thức, của đám đông thay thế hoạt động có ý thức của cá nhân. Tâm lý đám đông là một quá trình, một sự đột phá hung hãn của sự tàn bạo.

(tr.15)

Kẻ thiên tài gần với cái khởi điểm hơn một anh nông dân hoặc một kẻ mọi rợ. Từ những hiện tượng cổ xưa, giản dị sáng sủa, con người càng bước đi xa càng rơi vào sự hỗn loạn, phân vân, phức tạp và đan chéo vào nhau nhiều hơn.

(tr.19)

Con người, kẻ được gọi là mông muội không xuất hiện với thời kỳ đầu tiên của thời gian mà vào thời kỳ cuối cùng của thời gian. Đây là con người hậu lịch sử. Đây không phải là nhân dân, thứ phát triển từ lịch sử, mà là đám đông, thứ bị mắc lại và quật trở lại sau sự diễn ra của một quá trình lịch sử. Sự mông muội là một thứ cặn bã rác rưởi rơi tách ra từ vũ trụ, rồi vón lại thành cục và quay ngược hướng phát triển: đi về phía bóng tối, trượt chệch hướng, và trở thành thứ quái vật lệch lạc.

(tr.23)

Đám đông ngày nay bắt đầu chìm ngược trở lại sự lạc hậu trước thời kỳ phát triển của lịch sử. Con người biến thành mông muội, ý thức cá nhân ngủ yên, thay thế vị trí của các thần linh là các thần tượng và vật thờ, toàn bộ là những điều man rợ, kinh khủng, kích thíchm làm lạc hướng, bành trướng, thay thế cho tư tưởng là hệ thống đẳng cấp. con người không biết tự phân biệt mình với người khác, và đồng nhất mình với những thứ không liên quan gì với mình.

(tr.24)

Các nhà tư tưởng viết về sự thô bạo hóa của nhân loại, tưởng rằng nỗi nguy hiểm này đe dọa tinh thần, văn hóa và con người cao cấp. Nhưng tai họa của vô thức chỉ làm hại con người, nếu bản chất hiện sinh của nó không cao cấp. Chỉ con người đám đông mới biến thành kẻ dã man và mông muội.

(tr.25)

Một thứ tâm lý vi mô. Một thứ linh hồn bị rạn nứt, mờ mịt, không định hình, một thứ mà kẻ mông muôi không hề sống cuàng nó. Bởi  con ngườ, nếu hiểu biết về chính tâm lý của mình và sống bằng linh hồn riêng của mình, cần tự ý thức về mình

Nhưng kẻ mông muội lại vô thức. Những linh hồn bé nhỏ đấy cứ nhở nhơ bay lượn tự do, rơi vào cái đồ vật, cá công cụ, các sự việc, và đọng lại ở đó. Thuyết vật linh không là gì khác ngoài chính linh hồn tơi tả đánh mất cái tâm lý vi mô bị đừt đoạn của con người mông muội trong sự tăm tối, và rơi vào các sự vật, hay nói cách khác là hiện tượng sự vô thức hoàn toàn thay thế bản thân cái linh hồn bé nhỏ chìm trong tăm tối, và nhầm lẫn bản thân mình với các sự vật khác.

(tr.29)

CÂU CHUYỆN VÔ HÌNH & ĐẢO

sâu sắc hơn niềm vui, sâu sắc hơn tình yêu."

"Cái hiện tượng được gọi là sự nổi dậy của đám đông chính là sự nổi dậy  của sự vô thức. Bởi vì, hiện tượng xảy ra này không ở bên ngoài mà ở bên trong. Và sự nổi dậy của vô thức  không là gì khác ngoài  sự bắt đầu của một quá trình phát triển ngược. 
Đám đông ngày nay bắt đầu chìm ngược  trở lại sự lạc hậu trước thời phát triển của lịch sử. Con người biến thành mông muội, ý thức cá nhân ngủ yên, thay thế vị trí của các thần linh là các thần tượng và vật thờ, toàn bộ là những điều man rợ, kinh khủng, kích thích, làm lạc hướng, bành trướng, thay thế  cho tư tưởng  là hệ thống đẳng cấp, con gnười không biết tự phân biệt  mình với người khác, và đồng nhất mình  với những thứ không liên quan gì  với mình.
Sự đột nhập  thẳng thừng thô bạo là dấu hiệu  nhãn tiền  của tai họa đang diễn ra  trong thế giới  linh hồn vô hình: sự thay đổi là ở bên trong, vô thức giống như biển trào dâng phủ lấy ý thức của con người.
Đây là nạn hồng thủy trong số phận con người ngày hôm nay. Nó không chỉ đe dọa. Nó đã tới, và bao trùm lện một bộ phận lớn của nhân loại. Toàn bộ nhân loại  chìm vào sự mơ hồ của vô thức, và chìm xuống sự sống tăm tối  của những kẻ man rợ. Một sự man rợ đã văn minh hóa, hay còn gọi là  sự thô bạo máy móc hóa. Những đặc điểm bên ngoài  của môi trường sống  chưa bao giờ có thể cải hóa được vị trí vũ trụ thật sự của con người, và thay đổi nó càng không thể."

Bởi không nhớ ra để hiểu về chính cội nguồn truyền thống của mình, con người đã tự đồng hóa mình với môi trường bên ngoài - với vật chất - mà sao nhãng việc tìm hiểu đời sống tâm linh tinh thần bên trong của mình.
(tr.xv-xvi)

"Danh giá lớn nhất của một dân tộc có thể đạt được là sống một đời sống thiêng liêng. Dân tộc lớn không phải là dân tộc văn hóa. Có những dân tộc lớn không phải là dân tộc văn hóa. Có những dân tộc lớn không tạo dựng nền văn hóa, và có thể sẽ không tạo dựng. Giá trị của con người không thể chỉ phụ thuộc vào việc dựng lên những đồ vật gì nhìn thấy được, không thể. 
Giá trị của con người có được từ sự trong sạch của số phận và từ sự tiếp xúc với các sức mạnh cao cả vũ trụ. Giá trị của dân tộc không thể phụ thuộc từ việc dùng công cụ như thế nào để làm nhẹ gánh và tô điểm cho sinh tồn. Danh giá của dân tộc phụ thuộc vào bản chất thiêng liêng của sự tồn tại của nó."  

(tr. xvii)

"Tình bạn là nhóm của sự sống, nơi cái Tôi vẫn tồn tại và cộng đồng vẫn bảo tồn, không hề xây xát. Giữa hai nhân tố và độc lập  với hai nhân tố, một khả năng thứ ba hoàn toàn mới xuất hiện, không thể diễn giải được từ nhân tố này hoặc nhân tố nọ. Một hình thức sự sống mới mở ra. Đấy là tình bạn. 
Tình bạn không thể so sánh với bất kỳ một hình thức sống nào khác. Đấy là một nhóm đặc thù. Tại sao? Bởi vì có một vị thần riêng dành cho nó. Thần Philia tạo dựng một thế giới Philia khác biệt không thể nhầm lẫn được. Đầy là thế giới của tình bạn."

(tr. xxiv)

" Cái gì một lần được viết ra một cách bất tử, cái đấy không phụ thuộc vào trí nhớ của con người. Nó tồn tại ở đâu đó, vĩnh hằng và kết thúc. Nó không muốn danh giá, tiếng tăm, không ước mơ dạy bảo, không mang qía trị bằng tiền, cũng chẳng bằng quyền lực, và sau cùng không cần ai thích. 

Tiếng tăm, tiền, quyền lực, vinh quang, danh giá để làm gì cơ chứ?  
Mọi tác phẩm đều xảy ra ở đâu đó, trong mỗi tác phẩm đều xảy ra một cái gì đấy. Gần như mọi cái đều xảy ra ở đây, trên trái đất này, là con người và giữa con người. Khi ta muốn thắng một ai, muốn mua vui, dạy bảo, chiến đấu, tranh luận, chinh phục và làm người khác kinh ngạc.
Những tác phẩm bất tử không diễn ra ở đây. Ở cao hơn. Sâu hơn. Đó là xảy ra giữa con người và Thượng Đế. Cái đã xảy ra. Kể cả khi, chẳng ai biết nữa. Thượng Đế nhớ trong tim tác phẩm ấy kể cả khi giấy đã bị đốt cháy, như thể đá hhoa cương đã bị mủn ra thành bụi."

Đấy chính là giá trị tinh thần của sự sống vũ trụ, nằm trong đời sống mỗi con người, là sự thật VÔ HÌNH trong mỗi câu chuyện xảy ra trên trái đất này.
(tr. xxvi)

"Không nghi ngờ gì nữa: trong một thi phẩm thành công con người trở thành hiện thực, một hiện thực không thể so sánh, như cuộc sống  trong Mọi khía cạnh khác của nó. Một văn bản được viết mở ra một thế giới sâu sắc hơn niềm vui, sâu sắc hơn tôn giáo, sâu sắc hơn tình yêu."
(tr. xxi)

Còn, nó làm gì, tin gì, nghĩ gì, tự nó giải quyết lấy: bởi vì từ những điều này sẽ bộc lộ ra nó đạt được gì. Bởi vì Nietzsche không đưa lại tự do cho con người, mà đưa ra lòng tự hào, một hành vi ứng xử không chịu để kẻ khác xác định chuẩn mực sống cho mình. Đây là quyền của tôi - là quyền con người trực tiếp của tôi - tôi tự sắp đặt cho tôi - tôi từ chối mọi khả năng giải quyết kiểu bầy đàn một cách chung chung, một thứ luật lệ áp đặt vào tất cả mọi người." 
(tr. xxxii)