Và từ đây đột nhiên ta chợt hiểu...

Và từ đây đột nhiên ta chợt hiểu, những năm tháng đầy lo toan của ta chỉ là vài khoảnh khắc trong nỗi im lặng vĩnh cửu, và tại đây ta đạt đến một nơi sâu thẳm mà nước mắt không bao giờ có thể rơi tới. Những lo toan tan biến vào cái im lặng vĩnh cửu, từ nơi sâu thẳm, buổi ban đầu cổ xưa, ta không nhận ra cái gì khác ngoài sự tồn tại thơm ngào ngạt của mật ong tan chảy...

(tr.66)

Thay thế hoạt động có ý thức của cá nhân là những hoạt động vô thức  của đám đông. Các tông đồ sẽ tận mắt nhìn thấy, xã hội chỉ là chức năngcủa một cái gì đó khác. Đám đông thống trị là những hoạt động hỗn loạn, mù quáng, mờ mịt, vô thức  thay thế những hoạt động sáng sủa, có tri thức, có ý thức của cá nhân, dìm loài người xuống sự tăm tối. Đấy chính là điều mà những ngưới cách mạng không nghĩ tới. Nhưng nhiều người khác đã nhìn thấu suốt bản chất thống trị của đám đông. Họ hiểu, đây không phải vấn đề thống trị. Tình thế thế giới đã thay đổi.

Quá trình này không phải là một quá trình  xã hội mà còn sâu sắc hơn: một quá trình cơ bản của đời sống. Trên bề mặt xã hội, đám đông nổi trội lên, kèm theo sự vô thức cũng trồi lên như một sự tất yếu.

Tư duy và hoạt động tỉnh táo của cá nhân bắt đầu phụ thuộc vào sự vô thức và hỗn loạn của đám đông. Thứ giản dị có nội dung phụ thuộc vàothứ mù quáng và hỗn loạn. Thứ phát triển cao phụ thuộc vào thứ thấp kém. vị trí lộn ngược tấn công, con người bắt đầu sống bằng cái đầu lộn xuống dưới. Và những hậu quả của nó không thể lường trước.

Thứ cặn bã vô nghĩa, đầy bản năng, không hợp lý, không dùng vào việc gì. Đấy chính là đặc trưng tư duy của đám đông. 

(tr.7)

Trong con người vô thức nổi lên, trong xã hội, đám đông xuất hiện. Đây là một dạng di dân mới, là sự đột nhập thẳng thừng của sự tàn bạo. Tình thế không chỉ thay đổi từ bên ngoài; mà trạng thái tâm lý con người cũng bị đảo lộn cùng sự xua đuổi những cá nhân ưu tú và có vị thế cao hơn. 

Những gì đã từng ở trên, rơi xuống dưới, những gì từng ở dưới giờ nổi lên trên. Vô thức lên trên và ý thức xuống dưới. tri thức không ở trên, mà là bản năng, không phải ánh sáng, mà là sự tăm tối, không phải thiên đường (paradiso), mà là sự hỗn loạn và dục vọng. Không phải thứ tư duy có ý thức, mà là một thứ cặn bã và thần tượng. Bởi vậy trong sự chọn lựa, trong cách đánh giá các giá trị, trong thứ bậc và trong nhu cầu xuất hiện một trật tự đảo lộn.

Một tai họa giống như thế này chỉ xảy ra với con người khi nạn hồng thủy tràn ngập trái đất, và loài người chìm xuống biển. Nhưng lúc đó sự chết chìm này chỉ là bên ngoài, như nạn di dân cũng chỉ là bên ngoài:  ngày nay, con người chết chìm trong sự vô thức riêng của bản thân mình và của đám đông riêng của xã hội mình. Biển chính là sự vô thức, và sự vô thức chính là biển. Nạn hồng thủy chính là sự chết chìm  trong trạng thái vô thức. Ngày hôm nay chúng ta đang sống trong nạn hồng thủy từ bên trong.

(tr8-9)

Bởi trong một nhóm người bất kỳ như thế nào, cái gọi là tri thức con người, tri thức cá nhân đã hình thành đều giảm sút. trong đám đông, tri thức cá nhân bị thủ tiêu.

(tr.12)

Người thông thái nhất rơi vào đám đông cũng từ từ trở nên ngu đần. Bộ óc bị thả lỏng, hoạt động trí óc ngừng  lại, tri thức tắt dần, thay vào đó họ bước vào một sự tê liệt phân vân, mờ mịt, hỗn loạn, là những tính đặc trưng cho dám đông. Trí tuệ sáng suốt và tỉnh táo ngủ yên, những bản năng ngự trị con người không kiểm soát được bắt đầu dẫn dắt họ. Và con người bị tan vào đám đông một cách không để lại dầu vết. Người ta tan vào thành một linh hồn duy nhất trong đám đông (The group is feeling and acting as one soul).

Đám đông không kết án, không suy nghĩ, không yêu, không cố gắng hiểu, mà đám đông sợ hãi, gào rú, ngưỡng mộ, quyến rũ, chin phục. Nhưng trên tất cả, Le Bon nói, đám đông tàn phá.

Đám đông có thể là trạng thái cặn đáy của cá nhân, có thể là trạng thái hậu cá nhân. Hành vi của linh hồn thay đổi, trí tuệ tự thân trở nen u ám. Đến mức, Theo Lévy Bruhl con người đánh mất mình, và đồng hóa mình với người khác.

(tr.13)

Nhân loại trở thành đám đông, ý thức cá nhân ngủ yên, một phần bị dập tắt, hoạt động vô thức, của đám đông thay thế hoạt động có ý thức của cá nhân. Tâm lý đám đông là một quá trình, một sự đột phá hung hãn của sự tàn bạo.

(tr.15)

Kẻ thiên tài gần với cái khởi điểm hơn một anh nông dân hoặc một kẻ mọi rợ. Từ những hiện tượng cổ xưa, giản dị sáng sủa, con người càng bước đi xa càng rơi vào sự hỗn loạn, phân vân, phức tạp và đan chéo vào nhau nhiều hơn.

(tr.19)

Con người, kẻ được gọi là mông muội không xuất hiện với thời kỳ đầu tiên của thời gian mà vào thời kỳ cuối cùng của thời gian. Đây là con người hậu lịch sử. Đây không phải là nhân dân, thứ phát triển từ lịch sử, mà là đám đông, thứ bị mắc lại và quật trở lại sau sự diễn ra của một quá trình lịch sử. Sự mông muội là một thứ cặn bã rác rưởi rơi tách ra từ vũ trụ, rồi vón lại thành cục và quay ngược hướng phát triển: đi về phía bóng tối, trượt chệch hướng, và trở thành thứ quái vật lệch lạc.

(tr.23)

Đám đông ngày nay bắt đầu chìm ngược trở lại sự lạc hậu trước thời kỳ phát triển của lịch sử. Con người biến thành mông muội, ý thức cá nhân ngủ yên, thay thế vị trí của các thần linh là các thần tượng và vật thờ, toàn bộ là những điều man rợ, kinh khủng, kích thíchm làm lạc hướng, bành trướng, thay thế cho tư tưởng là hệ thống đẳng cấp. con người không biết tự phân biệt mình với người khác, và đồng nhất mình với những thứ không liên quan gì với mình.

(tr.24)

Các nhà tư tưởng viết về sự thô bạo hóa của nhân loại, tưởng rằng nỗi nguy hiểm này đe dọa tinh thần, văn hóa và con người cao cấp. Nhưng tai họa của vô thức chỉ làm hại con người, nếu bản chất hiện sinh của nó không cao cấp. Chỉ con người đám đông mới biến thành kẻ dã man và mông muội.

(tr.25)

Một thứ tâm lý vi mô. Một thứ linh hồn bị rạn nứt, mờ mịt, không định hình, một thứ mà kẻ mông muôi không hề sống cuàng nó. Bởi  con ngườ, nếu hiểu biết về chính tâm lý của mình và sống bằng linh hồn riêng của mình, cần tự ý thức về mình

Nhưng kẻ mông muội lại vô thức. Những linh hồn bé nhỏ đấy cứ nhở nhơ bay lượn tự do, rơi vào cái đồ vật, cá công cụ, các sự việc, và đọng lại ở đó. Thuyết vật linh không là gì khác ngoài chính linh hồn tơi tả đánh mất cái tâm lý vi mô bị đừt đoạn của con người mông muội trong sự tăm tối, và rơi vào các sự vật, hay nói cách khác là hiện tượng sự vô thức hoàn toàn thay thế bản thân cái linh hồn bé nhỏ chìm trong tăm tối, và nhầm lẫn bản thân mình với các sự vật khác.

(tr.29)

CÂU CHUYỆN VÔ HÌNH & ĐẢO

sâu sắc hơn niềm vui, sâu sắc hơn tình yêu."

"Cái hiện tượng được gọi là sự nổi dậy của đám đông chính là sự nổi dậy  của sự vô thức. Bởi vì, hiện tượng xảy ra này không ở bên ngoài mà ở bên trong. Và sự nổi dậy của vô thức  không là gì khác ngoài  sự bắt đầu của một quá trình phát triển ngược. 
Đám đông ngày nay bắt đầu chìm ngược  trở lại sự lạc hậu trước thời phát triển của lịch sử. Con người biến thành mông muội, ý thức cá nhân ngủ yên, thay thế vị trí của các thần linh là các thần tượng và vật thờ, toàn bộ là những điều man rợ, kinh khủng, kích thích, làm lạc hướng, bành trướng, thay thế  cho tư tưởng  là hệ thống đẳng cấp, con gnười không biết tự phân biệt  mình với người khác, và đồng nhất mình  với những thứ không liên quan gì  với mình.
Sự đột nhập  thẳng thừng thô bạo là dấu hiệu  nhãn tiền  của tai họa đang diễn ra  trong thế giới  linh hồn vô hình: sự thay đổi là ở bên trong, vô thức giống như biển trào dâng phủ lấy ý thức của con người.
Đây là nạn hồng thủy trong số phận con người ngày hôm nay. Nó không chỉ đe dọa. Nó đã tới, và bao trùm lện một bộ phận lớn của nhân loại. Toàn bộ nhân loại  chìm vào sự mơ hồ của vô thức, và chìm xuống sự sống tăm tối  của những kẻ man rợ. Một sự man rợ đã văn minh hóa, hay còn gọi là  sự thô bạo máy móc hóa. Những đặc điểm bên ngoài  của môi trường sống  chưa bao giờ có thể cải hóa được vị trí vũ trụ thật sự của con người, và thay đổi nó càng không thể."

Bởi không nhớ ra để hiểu về chính cội nguồn truyền thống của mình, con người đã tự đồng hóa mình với môi trường bên ngoài - với vật chất - mà sao nhãng việc tìm hiểu đời sống tâm linh tinh thần bên trong của mình.
(tr.xv-xvi)

"Danh giá lớn nhất của một dân tộc có thể đạt được là sống một đời sống thiêng liêng. Dân tộc lớn không phải là dân tộc văn hóa. Có những dân tộc lớn không phải là dân tộc văn hóa. Có những dân tộc lớn không tạo dựng nền văn hóa, và có thể sẽ không tạo dựng. Giá trị của con người không thể chỉ phụ thuộc vào việc dựng lên những đồ vật gì nhìn thấy được, không thể. 
Giá trị của con người có được từ sự trong sạch của số phận và từ sự tiếp xúc với các sức mạnh cao cả vũ trụ. Giá trị của dân tộc không thể phụ thuộc từ việc dùng công cụ như thế nào để làm nhẹ gánh và tô điểm cho sinh tồn. Danh giá của dân tộc phụ thuộc vào bản chất thiêng liêng của sự tồn tại của nó."  

(tr. xvii)

"Tình bạn là nhóm của sự sống, nơi cái Tôi vẫn tồn tại và cộng đồng vẫn bảo tồn, không hề xây xát. Giữa hai nhân tố và độc lập  với hai nhân tố, một khả năng thứ ba hoàn toàn mới xuất hiện, không thể diễn giải được từ nhân tố này hoặc nhân tố nọ. Một hình thức sự sống mới mở ra. Đấy là tình bạn. 
Tình bạn không thể so sánh với bất kỳ một hình thức sống nào khác. Đấy là một nhóm đặc thù. Tại sao? Bởi vì có một vị thần riêng dành cho nó. Thần Philia tạo dựng một thế giới Philia khác biệt không thể nhầm lẫn được. Đầy là thế giới của tình bạn."

(tr. xxiv)

" Cái gì một lần được viết ra một cách bất tử, cái đấy không phụ thuộc vào trí nhớ của con người. Nó tồn tại ở đâu đó, vĩnh hằng và kết thúc. Nó không muốn danh giá, tiếng tăm, không ước mơ dạy bảo, không mang qía trị bằng tiền, cũng chẳng bằng quyền lực, và sau cùng không cần ai thích. 

Tiếng tăm, tiền, quyền lực, vinh quang, danh giá để làm gì cơ chứ?  
Mọi tác phẩm đều xảy ra ở đâu đó, trong mỗi tác phẩm đều xảy ra một cái gì đấy. Gần như mọi cái đều xảy ra ở đây, trên trái đất này, là con người và giữa con người. Khi ta muốn thắng một ai, muốn mua vui, dạy bảo, chiến đấu, tranh luận, chinh phục và làm người khác kinh ngạc.
Những tác phẩm bất tử không diễn ra ở đây. Ở cao hơn. Sâu hơn. Đó là xảy ra giữa con người và Thượng Đế. Cái đã xảy ra. Kể cả khi, chẳng ai biết nữa. Thượng Đế nhớ trong tim tác phẩm ấy kể cả khi giấy đã bị đốt cháy, như thể đá hhoa cương đã bị mủn ra thành bụi."

Đấy chính là giá trị tinh thần của sự sống vũ trụ, nằm trong đời sống mỗi con người, là sự thật VÔ HÌNH trong mỗi câu chuyện xảy ra trên trái đất này.
(tr. xxvi)

"Không nghi ngờ gì nữa: trong một thi phẩm thành công con người trở thành hiện thực, một hiện thực không thể so sánh, như cuộc sống  trong Mọi khía cạnh khác của nó. Một văn bản được viết mở ra một thế giới sâu sắc hơn niềm vui, sâu sắc hơn tôn giáo, sâu sắc hơn tình yêu."
(tr. xxi)

Còn, nó làm gì, tin gì, nghĩ gì, tự nó giải quyết lấy: bởi vì từ những điều này sẽ bộc lộ ra nó đạt được gì. Bởi vì Nietzsche không đưa lại tự do cho con người, mà đưa ra lòng tự hào, một hành vi ứng xử không chịu để kẻ khác xác định chuẩn mực sống cho mình. Đây là quyền của tôi - là quyền con người trực tiếp của tôi - tôi tự sắp đặt cho tôi - tôi từ chối mọi khả năng giải quyết kiểu bầy đàn một cách chung chung, một thứ luật lệ áp đặt vào tất cả mọi người." 
(tr. xxxii)

Chu dịch huyền giải

"... hoa có rụng trái mới sinh. Trái mà không rụng thì làm gì có những mùa hoa trái khác sắp đến sau này, cũng như ngay cả mùa Xuân ấm áp và tưng bừng nhựa sống kia cũng là do sự chết lịm của mùa Đông giá buốt tạo thành."

(André Gide)

"Tôi không bao giờ biết sợ hãi trước cảnh bi thảm ghê rợn của những hiện tượng bên ngoài. Trong cánh buồm bọc gió sắp bị tan tác ấy, tôi cảm thấy ngọn gió ầm ầm của một Kiếp vận phi thường đang thổi đến."

(Romain Rolland)

Chu dịch huyền giải (Thu Giang - NGuyễn Duy Cần) , tr.185.

chân lý đâu phải là một thứ...

"... cho đến lúc đó tôi mới hiểu được rằng chân lý đâu phải là một thứ để đem ra bàn luận, để suy tưởng, để quán xét mà phải trực nhận, kinh nghiệm nó trong từng phút giây. Khi bắt đầu suy gẫm đến nó là đã lạc đề rồi. Khi bắt đầu đặt câu hỏi là đã xa lìa nó rồi, và chỉ sai lệch đi một ly là đi xa cả vạn dặm. Phải rồi, phải làm bặt mọi tư tưởng, phải dứt tuyệt mọi suy gẫm, mọi tư niệm, phải hoàn toàn làm chủ cái Tâm của mình trong bất cứ hoàn cảnh nào, trong từng phút giây..."

trang 216.

"Hoa trôi trên sóng nước" - Satomi Myodo - dịch : Nguyên Phong

Nơi tận cùng của thế giới

"Đôi khi vài thứ vẫn có thể trở về" ( Jack )

- "Thế giới đã từng là một nơi rất rộng lớn" ( Baborosa )

- "Thì nó có teo lại đi tí nào đâu. Chỉ có điều mọi thứ càng khan hiếm" ( Jack )

"Nhắm mắt lại và giả vờ như đó là ác mộng. Đó là cách tôi vượt qua khó khăn" ( Jack )

"Ông có thể giết tôi nhưng không được quyền sỉ nhục tôi" ( Jack )

"Ngoài đam mê ra tôi không còn gì khác" ( Sao Feng )

"Số phận đã cho chúng ta gặp nhau. Nhưng không cho chúng ta ở bên nhau " ( James )

"Sự bất tử không phải là tất cả, Jackie, Làm sao để là được chính mình lúc còn sống mới là đáng nói" ( Jack' brother )

"Ngày ta chết lại là ngày đáng sống nhất" ( Baborosa )

"Tình yêu là một thứ tình cảm có sức mạnh khủng khiếp nhưng mà rất dễ bị chia cắt" ( Davy Jones )

-"Một ngày lên bờ, mười năm lênh đênh trên biển, một cái giá quá đắt" ( Turner cha )

-"Còn tùy thuộc vào ngày đó là ngày như thế nào" ( Will Turner )

Những tên cướp biển vùng Caribê ( phần 3 )