EM GIẤU GÌ

em nắm hai bàn tay – và bảo tôi chọn một – em giấu gì trong ấy – ngọt ngào hay đắng cay

lắc đầu em chẳng nói – vẻ mặt em lạnh lùng – sao tôi đang dằn vặt – mà em vẫn ung dung

em giấu gì trong ấy – ở lại hay chia tay – em giấu gì, trời hỡi – hờ hững hay đắm say

em giấu gì trong ấy – tôi bỗng giận em nhiều – hay bỗng dưng em muốn – đùa bỡn với tình yêu

tôi bảo tôi không chọn – chọn đi, em dỗ dành – tôi bảo tôi không chọn – mặt em bỗng tái xanh

em bảo tôi phải chọn – nếu không hãy giã từ – thì đằng nào chả thế – tôi quay gót, ngần ngừ

nhưng em không gọi lại – tôi bỗng giận điên cuồng – hoá ra bao hò hẹn – chỉ là trò chơi suông

nhưng rồi tôi áy náy – nàng đã có lỗi gì – nàng giấu gì trong ấy – gì đây hỡi cỏ cây

nàng chờ tôi xin lỗi – tôi cũng thế, đợi nàng – thế rồi thu chào hạ – nàng lỡ bước sang ngang

cũng kể từ ngày ấy – tôi đã sớm để tang – xoè, nắm, nắm, xoè, nắm – trong những ngày lang thang

một hôm tôi bỗng thấy – thơ thẩn ở bên đường – cô bé và cậu bé – trong mưa phùn ẩm ương

cũng chìa đôi tay nắm – cũng tỏ vẻ lạnh lùng – nhưng mắt không giấu nổi – một tia sáng mông lung

rồi cậu bé chọn một – cô bé giở bàn tay – một bàn tay trắng xoá – mũi tôi bắt đầu cay

cô bé cười khúc khích – bàn tay kia mở xoè – tôi không tin vào mắt – một giọt kẹo tròn xoe

…

nhưng rồi tôi bỗng hiểu – tôi đã chẳng yêu nàng – tất cả, ừ, tất cả – chỉ là thói đa mang

rồi tôi bỏ nỗi nhớ – tôi vun lại xanh ngày – thế mà tôi vẫn hỏi – em giấu gì trong tay?

2002 - Nguyễn Thế Hoàng Linh

Bí ẩn bộ tộc nhận là anh cả của loài người

(VTC News) - Sống ở nơi núi cao, rừng thẳm mà họ vẫn biết rõ được những gì đã và sẽ xảy ra trên thế giới.

Bạn đã bao giờ biết đến một bộ tộc có lối sống thánh thiện, tâm an, thân nhàn như thần tiên? 

Một bộ tộc còn lạc hậu nhưng có một lối sống khác thường và nhiều quan niệm sống mà rất đáng để tất cả chúng ta phải suy ngẫm?

Đó chính là bộ tộc thiểu số người da đỏ có tên là Kogi, có nguồn gốc từ nền văn minh Tairona. Bộ tộc này trú ngụ trên dãy núi Sierra Nevada, Colombia, nơi quanh năm mây mờ bao phủ. Đó là vùng núi hoang vu, ít người dám bén bảng tới vì họ sợ thần linh quở phạt. 

Điều đặc biệt là những người trong bộ tộc này sống biệt lập, không quan hệ, giao tiếp với người bên ngoài, đặc biệt là những người đến từ thế giới hiện đại. Nếu cần thiết lắm, họ chỉ giới hạn việc giao thiệp với một vài bộ lạc lân cận, sống cùng trong dãy núi mà thôi. 

Người Kogi

Họ tự cách biệt khỏi với thế giới con người và các nền văn minh ngày nay đã nhiều thế kỉ. Vì vậy mà các nhà khoa học biết rất ít thông tin về bộ tộc này.

Một số nhà khoa học đã rất khó khăn để tiếp cận được với bộ tộc Kogi. Theo họ, bộ tộc này có nền văn minh với niên đại 7 – 8 ngàn năm. Thậm chí, bộ tộc này có trước cả thời đại văn minh của Incas và Maya ở Nam Mỹ. 

Điều lạ lùng ở bộ tộc này là họ có trang phục giống nhau cho cả đàn ông và đàn bà. Họ có dáng người khá nhỏ nhắn, nước da ngăm đen, mái tóc xoăn tự nhiên và để dài của cả nam lẫn nữ. Họ sống trong những ngôi nhà nhỏ được làm bằng gỗ, mát mẻ, sạch sẽ.

Bộ tộc ăn chay 

Không chỉ riêng một cá nhân hay một gia đình khác biệt nào mà tất cả thành viên trong bộ tộc Kogi đều không ăn thịt, cá hay bất cứ loài động vật, côn trùng nào. Thức ăn của họ không có gì khác ngoài cây, lá, hoa, quả, củ. 

Họ ăn uống như vậy một cách tự nguyện, theo thói quen từ xưa, mà không chịu bất cứ sự bắt buộc nào. Theo họ, ăn chay đơn giản là việc bắt nguồn từ sự hiểu biết về quy luật cuộc sống và sự thánh thiện trong tâm hồn họ. 

Bất cứ người Kogi nào đều nói rằng: “Quả đất là nơi sinh sống của muôn loài, vậy tại sao loài người lại bắn, giết, ăn thịt các loài khác? Mọi loài vật đều biết đau đớn, tại sao lại ăn “cái đang đau khổ?”.

Bộc tộc Kogi sống an hòa với muôn loài, giúp đỡ, che chở cho tất cả các loài từ bao nghìn đời nay.

Bộ tộc Kogi chỉ ăn chay

Không tích trữ lương thực, thực phẩm

Không thâm canh, tăng vụ, không áp dụng bất cứ biện pháp khoa học kỹ thuật cũng như hóa chất nào vào việc trồng trọt. Bộ tộc Kogi gieo trồng rất đơn sơ, tự nhiên và đặc biệt là không có sự tích trữ lương thực như bất cứ bộ tộc hay nhóm cư dân nào khác. 

Họ sống điềm nhiên, tự tại, vui vẻ đến không ngờ. Họ có quan niệm thế này: “Thiên nhiên như bà mẹ đảm đang, khéo léo, đã tính toán, lo liệu đủ cho mọi loài thì cứ yên tâm mà vui sống. Chim muông, muôn loài nhởn nhơ bay lượn, chúng đâu có khổ nhọc lo cái ăn, chúng đâu cần gieo trồng, chăm bón mà vẫn không bị chết đói. Vậy tại sao chúng ta phải lo? Chúng tôi ai cũng ăn đủ 3 bữa trong ngày và cũng không mấy quan tâm tới chuyện ăn uống”. 

Với suy nghĩ như vậy, họ chỉ canh tác giản đơn và hái cây trái trong rừng ăn như tổ tiên xa xưa của loài người. 

Họ sống hòa đồng với thiên nhiên

“Việc tạo ra nhiều cây trái không theo cách tự nhiên dễ làm lệch lạc sự cân bằng của tự nhiên. Chúng tôi tạo thức ăn trong an bình” – các nhà khoa học đều nhận được câu trả lời như thế từ người Kogi khi thắc mắc về chuyện vì sao không canh tác để tích trữ được nhiều lương thực. 

“Việc tích trữ lương thực, lo để dành, vô hình tạo ra sự tham lam, muốn chiếm đoạt, đó là khởi nguồn của chiến tranh, tội ác, tàn sát lẫn nhau. Sự dư thừa thường làm rối loạn trật tự thiên nhiên. Khi mình chiếm hữu được nhiều thì có nghĩa là người khác, sinh vật khác sẽ bị thiếu hụt. Như vậy sẽ mất cân bằng, khiến thiên nhiên bất ổn. Do đó, phương châm nuôi dưỡng từ tổ tiên chúng tôi từ xa xưa đến nay vẫn là sống đủ, không có sự dư thừa” – người Kogi cho biết.

Tuổi thọ trên 100

Ngành y khoa, khoa học công nghệ sinh học của thế giới đã có những bước phát triển vượt bậc, song hiện chúng ta mới duy trì tuổi thọ con người từ 70 – 80 tuổi. Điều đáng buồn là tình trạng bệnh tật mỗi ngày thêm nghiêm trọng, những căn bệnh khó điều trị xuất hiện ngày một nhiều. 

Thế nhưng, bộ tộc Kogi với lối sống tự nhiên như thời tiền sử, lại gần như không có bệnh tật. Điều đáng kinh ngạc nữa là tuổi thọ trung bình của họ lên tới hơn 100 tuổi. Đó quả là điều mà con người trong xã hội hiện đại chúng ta phải ngưỡng mộ, mơ ước. 

Bộ tộc Kogi sống rất thọ

Chỉ bằng việc sử dụng cây cỏ thu hái trong thiên nhiên, họ đẩy lùi mọi loại bệnh tật, điều dưỡng cơ thể luôn khỏe mạnh. Đơn giản nhất là vấn đề về răng miệng, không có ai trong số cư dân của bộ tộc Kogi bị sâu răng. Bộ tộc Kogi tự hào rằng, vì họ sống không trái với quy luật thiên nhiên, nên không sinh ra bệnh tật. 

Không theo tôn giáo, đạo luật

Trong ngôi nhà của bộ tộc Kogi không có chỗ cho tín ngưỡng, tôn giáo. Họ không thờ cúng bất cứ một vị thần nào, họ cũng không có các sinh hoạt liên quan đến tâm linh như những bộ tộc khác. 

Họ cho rằng sự xuất hiện, tồn tại của các tôn giáo chứng minh rằng con người đã quá dã man, độc ác, và sự hiếu thắng, sân si đang hiện hữu. Tất cả người dân trong bộ tộc đều bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau. 

Mọi việc trong làng đều quyết theo ý chung mà không theo bất cứ ý kiến riêng của cá nhân nào. Họ không có tộc trưởng. Tuy nhiên ý kiến, kinh nghiệm của người cao tuổi vẫn được đề cao, xem trọng.

Anh cả của loài người?

Các nhà khảo cổ học, dân tộc học cũng đã khẳng định rằng, tộc người Kogi có nền văn hóa cách chúng ta rất nhiều thế kỷ. Họ là hậu duệ của một nền văn minh rực rỡ cổ xưa. Trải bao năm sống trong rừng thẳm, họ vẫn giữ gìn những nét văn hóa, lối sống cơ bản, đặc biệt là những quan niệm về cuộc sống, tự nhiên như những triết gia. 

Những cư dân của bộ tộc Kogi thường tự hào khẳng định: “Tổ tiên chúng tôi xuất hiện trên trái đất này rất xa xưa, xưa hơn tổ tiên của loài người của thế giới ngoài kia rất nhiều. Chúng tôi biết rõ trong quá khứ và biết chắc những gì sắp xảy ra của trái đất này”.

Thanh niên của tộc người Kogi muốn được xem là trưởng thành, hoàn thiện, có năng lực, thì họ phải trải qua 9 năm tu tập. Họ ngồi quay mặt vào vách đá để khám phá bản thân và suy ngẫm sự liên kết, giao thoa, hợp nhất giữa trời đất, con người và thiên nhiên. 

Họ tự nhân là anh cả của loài người

Trong khi nhiệm vụ của người cao tuổi nhất trong làng là truyền cho thế hệ trẻ những kinh nghiệm, sự hiểu biết về những điều được gọi là bí mật của vũ trụ. Họ cũng được giảng giải kỹ lưỡng về tâm thức của chính họ. 

Khi bước vào tuổi 30, thanh niên Kogi sẽ trở thành một con người trưởng thành, hoàn thiện, có khả năng “giao cảm với vũ trụ”. Nhờ vậy mà sống ở nơi núi cao, rừng thẳm mà họ vẫn biết rõ được những gì đã và sẽ xảy ra trên thế giới.

Họ thường dùng tay chọc vào một ống gỗ bên trong có chứa vôi, cho đến khi tan thành bột và thỉnh thoảng họ lại chấm vào lưỡi. Việc làm đó nhằm nhắc nhở bản thân luôn trau dồi mài dũa thân và tâm giúp hiểu rõ đời sống đúng đắn, vẹn toàn. Từ đó ý thức được những việc kỳ diệu, phi thường. 

Người Kogi không có thói huênh hoang, nhưng họ tự hào nói rằng: “Chúng tôi đại diện cho thế hệ con người đến sớm trên trái đất nên tự cho mình là anh cả, và xin được gọi các vị là em”.

...dù ta có thương hay không thương, cũng không có dịp gặp lại nhau đâu.

Tôn Vận Tuyền đã để lại những lời căn dặn như sau:

Các con thân mến,Viết những điều căn dặn này, cha dựa trên 3 nguyên tắc như sau :

1. Đời sống là vô thường, không ai biết trước mình sống được bao lâu, có những việc cần, nếu được nói ra sớm để hiểu thì hay hơn.

2. Cha là Cha của các con, nếu không nói ra thì chắc không ai nói rõ với các con những việc này đâu!

3. Những điều căn dặn để ghi nhớ này là kết quả của bao kinh nghiệm xương máu, thất bại đắng cay trong cuộc đời của chính bản thân mà Cha ghi nhận được, nó sẽ giúp các con tránh những nhầm lẫn hoang phí trên con đường trưởng thành của các con.

Dưới đây là những điều nên ghi nhớ trong cuộc đời :

1. Nếu có người đối xử với con không tốt, đừng thèm để tâm cho mất thời giờ. Trong cuộc đời nầy, không ai có bổn phận phải đối xử tốt với con cả, ngoại trừ cha và mẹ của các con. Nếu có người đối xử tốt với con, ngoài việc các con phải biết ơn, trân quý, các con cũng nên thận trọng một chút, vì người đời thường làm việc gì cũng có mục đích của nó, chớ có vội vàng cho là bạn tốt của mình ngay.

2. Không có người nào mà không thể thay thế hay tồn tại mãi với mình được cả; không có vật gì mà nhất thiết phải sở hữu, bám chặt lấy nó. Nếu hiểu rõ được nguyên lý nầy, thì sau nầy trong cuộc đời, lỡ người bạn đời không còn muốn cùng đi trọn cuộc đời, hay vì lý do gì con bị mất đi những gì trân quý nhất trong đời con, thì cũng nên hiểu: đó cũng không phải là chuyện trời sập.

3. Đời người ngắn ngủi, nếu hôm nay ta để lãng phi thời gian, mai đây hiểu được thì thấy rằng quãng đời đó đã vĩnh viễn mất rồi! Cho nên, nếu ta càng trân biết quý sinh mạng của mình càng sớm, thì ta được tận hưởng cuộc đời mình càng nhiều hơn. Trông mong được sống trường thọ, chi bằng mình cứ tận hưởng cuộc đời mình ngay từ bây giờ.

4. Trên đời nầy chẳng hề có chuyện yêu thương bất diệt. Aí tình chẳng qua là một cảm xúc nhất thời, cảm giác nầy tuyệt đối sẽ theo thời gian, hoàn cảnh mà biến thiên, thay đổi. Nếu người yêu bất diệt rời bỏ con rồi, hãy chịu khó nhẫn nại một chút, để thời gian dần dần trôi qua, để tâm tư mình từ từ lắng đọng, cái đau khổ cũng sẽ từ từ nhạt nhòa đi. Không nên cứ ôm ấp cái ảo ảnh yêu thương mãi, cũng không nên quá bi lụy vì thất tình.

5.Tuy có nhiều người trên thế giới này thành công, nổi tiếng mà chẳng có học hành nhiều, chẳng có bằng cấp cao, nhưng điều đó cũng không có nghĩa là không cần học hành nhiều sẽ thành công. Kiến thức đạt được do việc học hành, giáo dục là vũ khi trong tay của mình. Ta có thể lập nên sự nghiệp với bàn tay trắng, nhưng không thể trong tay không có tấc sắt. Nên nhớ kỹ điều nầy !

6. Cha không yêu cầu các con phải phụng dưỡng cha trong nữa quãng đời còn lại của cha sau nầy. Ngược lại, cha cũng không thể bao bọc nữa quãng đời sau này của các con. Lúc các con đã trưởng thành, độc lập, đó cũng là lúc cha đã làm tròn thiên chức của mình. Sau nầy các con có đi xe Bus công cộng hay đi Auto nhà, các con ăn soup vi cá hay ăn mì gói, đều là trách nhiệm của các con.

7. Các con có thể yêu cầu mình phải giữ chữ TÍN, nhưng không thể bắt người khác phải giữ chữ TÍN với mình. Các con có thể yêu cầu mình phải đối xử TỐT với người khác, nhưng không thể kỳ vọng người khác phải đối xử TỐT với mình. Mình đối xử người ta thế nào, không có nghiã là nguời ta sẽ đối xử lại mình như thế, nếu không hiểu rõ được điều nầy, sẽ tự chuốc lấy buồn phiền cho mình.

8.Trong mười mấy, hai mươi năm nay, có người tuần nào cũng mua vé số, nhưng vẫn nghèo trắng tay, điều nầy chứng minh: muốn phát đạt, phải siêng năng làm ăn mới khá được. Trên thế gian nầy không có cái gì là miễn phí cả.

9. Sum họp gia đình, thân thích đều là duyên phận, bất luận trong kiếp nầy chúng ta sống chung với nhau được bao lâu, như thế nào, nên trân trọng và hãy qúy khoảng thời gian chúng ta được chung sống với nhau, kiếp sau (nếu có), dù ta có thương hay không thương, cũng không có dịp gặp lại nhau đâu.

( H.P sưu tầm ) 

nhận từ chị Theresa. Nguyen

Nơi người dân cho thú nuôi bú sữa như con đẻ

Cả những con thú hoang còn biết tìm đến dân tộc này để được dưỡng thương ngơi nghỉ...
những kẻ giẫm đạp đồng loại có biết tự thấy mắc cỡ khi biết về dân tộc Bishnoi này không?
Những người văn minh có thấy được nơi đây mới chính là cội nguồn của văn minh không? 
...

Những cư dân của bộ tộc này được coi là những nhà bảo tồn thiên nhiên đầu tiên của nhân loại...

Ít ai biết rằng, trên thế giới hiện nay còn tồn tại một cộng đồng người không ăn thịt động vật, sống trong sự hài hòa và luôn bảo vệ thiên nhiên... Họ được coi là những nhà bảo vệ môi trường đầu tiên trên Trái đất. Cộng đồng người đó mang tên Bishnoi. 

Những bà mẹ thuộc bộ tộc Bishnoi coi những loài vật xung quanh mình như con, sẵn sàng cho chúng bú sữa cùng với con mình.

Với dân số khoảng 300.000 người, tập trung sinh sống chủ yếu ở vùng sa mạc Thar (bang Rajasthan, miền Tây Ấn Độ), bộ tộc này luôn coi việc bảo vệ cây xanh và muông thú là một điều luật. Con người không có quyền chặt cây và càng không được sát hại động vật, những người anh em, đồng loại của mình.

Theo tiếng địa phương, Bishnoi có nghĩa là 29 ("Bish" là 20, "noi" là 9). Đó là số điều trong giáo luật mà những người theo đạo Hindu phải tuân theo. Giáo luật này do đạo sư Jambheshwar Bhagwan đề ra cách đây khoảng 540 năm. 

Nhiều tài liệu ghi lại rằng, vào thời điểm đó luôn xảy ra các cuộc xung đột giữa người Hồi giáo và người Hindu, dẫn đến sự thù nghịch giữa các tầng lớp, tôn giáo trong xã hội. Trước tình hình này, đạo sư Jambheshwar thuyết phục mọi người, cách duy nhất để hòa giải là tôn trọng tất cả những gì xảy ra trong cuộc sống. 

Ông đã đặt ra 29 điều luật mà cho đến tận ngày nay, các thế hệ con cháu của ông vẫn còn tuân thủ. Trong giáo luật có những điều rất quen thuộc như phải giữ vệ sinh cá nhân, ăn uống, nói năng ôn hòa để làm hài lòng người khác, có lòng từ bi và tha thứ.

Ngoài ra, một số điều luật còn khuyên mọi người không giết hại động vật, không phá hoại cây cối hoặc hãy bảo vệ động vật hoang dã. Có thể nói người, bộ tộc người Bishnoi rất có trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường.

Vào năm 1730, một nhóm gồm 363 người Bishnoi, từ người già đến trẻ em, đàn ông và phụ nữ đã hi sinh cuộc đời của mình để bảo vệ rừng cây khỏi sự tàn phá của quân đội hoàng gia. 

Cho tới ngày nay, người Bishnoi vẫn kiên quyết giữ vững các đạo lý và nguyên tắc sống của mình. Họ sống trong tình thương với muôn loài, luôn có mối liên hệ khăng khít, tràn đầy lòng trắc ẩn với các động vật và rừng xanh.

Từ khi còn nhỏ, những đứa bé người Bishnoi được dạy là không nên sát sinh, không được làm đau người khác, dù chỉ làm tổn thương họ bằng lời nói. 

Một trong những truyền thống của gia đình người Bishnoi là mang thức ăn và nước uống đến cho các loài động vật hoang dã. Đôi lúc, các loài động vật hoang dã bị thương sẽ tự tìm đến vùng đất của người Bishnoi vì chúng biết rằng, khi vào khu vực của họ, chúng sẽ có thức ăn và nước uống.

Cộng đồng người Bishnoi sống bằng nghề nông.

Cộng đồng người Bishnoi sống bằng nghề nông và chăn nuôi gia súc. Tuy nhiên, họ chỉ nuôi bò để lấy sữa bán hoặc trao đổi hàng hóa. Những con gia súc nào đã già yếu đều được họ chăm sóc cho đến khi chúng chết đi một cách tự nhiên. 

Người Bishnoi thường sống trong xóm nhỏ được gọi là Dhannis. Mặc dù gọi là xóm nhưng đó chỉ là vài túp lều tròn với mái tranh, "tường" bao quanh được làm từ bùn đất. 

Theo người Bishnoi, cách làm nhà này sẽ đem đến cho họ sự thoáng mát, nhất là khi phải sống trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt ở sa mạc.

Với tộc người Bishnoi, phụ nữ sẽ có nhiệm vụ quản lý ngân sách của gia đình, còn công việc kiếm sống nuôi gia đình là trách nhiệm của đàn ông. Ở Ấn Độ, phụ nữ được sở hữu đất đai và gia súc, số tài sản này được truyền qua nhiều thế hệ. 

Trang phục của người Bishnoi vô cùng bắt mắt. Họ cho rằng, phụ nữ là biểu tượng của sự sáng tạo, nên sẽ mặc màu nóng như cam đỏ, xanh... 

Đàn ông sẽ mặc quần áo màu trắng bởi nó tượng trưng cho sự sạch sẽ và thắt lưng buộc bụng, biết chăm lo cho gia đình. Đeo khuyên to bản trên mũi là một cách làm đẹp của tất cả phụ nữ Bishnoi. 

Người Bishnoi được coi là "mẹ của muôn loài".

Xung quanh nhà của người Bishnoi có rất nhiều những loài động vật hoang dã, trong đó có linh dương Chinkara - một loài động vật vô cùng quý hiếm. Người Bishnoi xem chúng là con vật linh thiêng bởi theo truyền thuyết, linh dương Chinkara mang linh hồn của Jambheshwar Bhagwan.

Họ cũng lập nên ngôi đền thờ Jambheshwar Bhagwan để tưởng nhớ công lao của vị đạo sư này. Những người khỏe mạnh nhất sẽ được chọn lựa để chung tay xây cất ngôi đền.

Các vị thầy tu theo đạo Hindu thường mặc trang phục màu cam, chủ trì nghi lễ và đón nhận những con vật bị thương mà tín đồ mang đến. Mỗi khi đến đền, những người Bishnoi sẽ ngồi thành vòng tròn và cùng nhau cầu nguyện sự an lành cho tất cả mọi người.

Một trong những điều luật của người Bishnoi là giữ vệ sinh cá nhân, tắm gội sạch sẽ hàng ngày. Tuy nhiên, do nước ở sa mạc Thar khan hiếm nên hầu hết mọi người vô cùng tiết kiệm, trẻ em của bộ tộc phải ngồi tắm trong những cái chậu. Mặc dù khó khăn vậy nhưng những cư dân Bishnoi vẫn dành ra một lượng nước để chăm sóc và tưới cho cây trồng.

Một điểm đặc biệt ở bộ tộc này đó là khi trẻ em được sinh ra, chúng chưa được công nhận ngay là người Bishnoi. Trong những tháng đầu đời, đứa bé ở cùng với mẹ. 

Khi lớn lên một chút, chúng sẽ được tham dự một buổi lễ của cộng đồng người Bishnoi. Ở đây, chúng được nghe đọc 29 điều luật của người Bishnoi. Sau buổi lễ này, đứa bé mới chính thức trở thành thành viên của cộng đồng.

Trong thời đại hiện nay, các ngành công nghiệp ngày càng phát triển, kéo theo đó là sự cạn kiệt về tài nguyên, ô nhiễm môi trường tăng cao. Đây cũng là nguyên nhân của sự đói nghèo, gây mất cân bằng sinh thái, làm tăng nguy cơ biến mất của nhiều loại động thực vật hoang dã...

Vì lẽ đó, sự tồn tại của người Bishnoi như một minh chứng cho việc, con người chúng ta hoàn toàn có thể sống tốt mà không cần giết hại động vật, đó là một cuộc sống hài hòa, được nuôi dưỡng bởi thiên nhiên và tình yêu muôn loài... 

Bởi vậy, để xã hội nhân loại phát triển một cách bình thường, ta cần phải bảo vệ môi trường tự nhiên, giữ vững cân bằng sinh thái - đó là nhiệm vụ chung của toàn thể chúng ta. Nhưng để làm được những điều tươi đẹp ấy phải bắt đầu từ ý thức của chính bản thân mỗi người chúng ta.

* Bài viết có sử dụng tư liệu tham khảo từ các nguồn: Life Positive, Indianetzone, Travel CNN, Wikipedia...

Rip currents: sự nguy hiểm cần được quan tâm...

.... khi chúng ta đi tắm biển -----> nguồn

( P/S : do dạo này tôi nghe nhiều tin chết đuối từ những người dù đã trưởng thành và bơi giỏi... nên nay thấy link này trên FB, post đây đặng mọi người yêu biển lưu ý và đừng chủ quan, dù bơi rất giỏi.

Trong những ngày hè nóng nực, không có gì vui thú bằng đưa gia đình đi tắm biển. Nước ta có bờ biển dài hơn 3000 km, có nhiều bãi biển đẹp nên tắm biển là một trong những thú vui của nhiều gia đình vào cuối tuần. Mọi người vui thú vẫy vùng cùng sóng biển, trẻ con đào cát, xây lâu đài cát chán chê rồi kéo nhau nhảy ùm xuống biển, ngụp lặn theo từng con sóng vỗ bờ. Đây cũng là dịp đề chúng ta tán chuyện, thưởng thức những món hải sải tuyệt vời, rồi trở về nhà trong trạng thái tinh thần phấn chấn cho một tuần làm việc mới.

Tuy nhiên tắm biển cũng tiềm ẩn những mối nguy hiểm. Thỉnh thoảng, chúng ta nghe chuyện thương tâm về những người hoặc trẻ em bị cuốn trôi ra biển mà mọi ứng cứu đều trở nên qua muộn màng. Cứ vài tuần tôi lại thấy báo online đưa tin vài người tắm biển, thường là các em nhỏ, bị sóng cuốn chết đuối. 

Trong bài này, tôi đề cập đến một vấn đề an toàn khi chúng ta cần quan tâm khi đưa con mình đi tắm biển. Trẻ em thích tắm biển còn trách nhiệm của chúng ta là giúp cho các con của chúng ta tắm biển một cách an toàn. 

Điều quan trọng đầu tiên là chúng ta nên tắm biền ở những bãi tắm có lực lượng cứu hộ chuyên nghiệp và tắm trong những khu vực được báo hiệu an toàn. Ngoài ra, trước khi cho con mình xuống biển, chúng ta cẩn quan sát bãi biển để tìm dòng chảy xa bờ (rip current) cũng như ước lượng độ dốc và độ sâu của bãi biển.

Dòng chảy xa bờ 

Dòng chảy xa bờ là danh từ tôi tạm dịch từ “rip” hay “rip current”. Đây là một dòng nước mạnh chảy từ bờ hướng ra biển. Chúng ta biết là sóng sẽ đánh và đưa nước biển vào bờ, nhưng khi nước biển được liên tục đưa vào bờ thì chúng tập hợp lại thành một dòng đi ngược ra biển. Dòng nước biển đi từ bờ ra biển này được gọi là rip (hay rip current). 

(Ghi chú: tôi rất cám ơn nếu có anh chị nào cho biết danh từ chính xác hơn để dịch từ rip current)

Hình ảnh trên cho chúng ta thấy một dòng chảy xa bờ. Trong thí nghiệm này, người ta rắc chất màu sát bờ biển. Người ta quan sát thấy chất màu bị kéo ra xa bờ, chứng tỏ nơi đó dòng nước đi ngược từ bờ ra biển. Chúng ta cũng thấy nơi dòng nước đi từ bờ ra biển là vùng nước lặng, hầu như không có sóng. 

Dòng nước ngược này có thể ổn định không thay đổi trong suốt cả tháng hoặc cả năm, tuy nhiên chúng cũng có thể liên tục thay đổi mỗi vài giờ. Ở một số bãi biển, dòng nước ngược này không đi hướng ta biển mà chạy dọc theo bờ biển.

Vì sao chúng ta phải nhận ra dòng chảy xa bờ trước khi xuống biển? Vì chúng rất nguy hiểm.

Tại sao dòng chảy xa bờ nguy hiểm?

Dòng chảy xa bờ là được xem là một trong những nguy hiểm hàng đầu trên bờ biển. Nó cũng là nguyên nhân của hầu hết các trường hợp cứu nạn và chết đuối khi tắm biển. Dòng chảy xa bờ được ví như một dòng sông nhỏ sẽ cuốn tất cả những gì rơi vào nó xa khỏi bờ và đưa thẳng ra biển. Vận tốc trung bình dòng chảy có thể thay đổi từ 0,5 m/giây đến 1m/giây, khi đó không ai có khả năng bơi ngược nó để vào bờ. Có khi do những thay đổi đột ngột của sóng biển, vận tốc dòng chảy xa bờ có thể lên đến 2,5 m/giây, nhanh hơn cả vận tốc bơi của một vận động viên bơi lội Olympic! Dòng chảy xa bờ thường hẹp, có chiều ngang khoảng từ 1-3 mét. Tuy nhiên, có khi dòng chảy xa bờ rộng đến cả chục mét.

Dòng chảy xa bờ có thể cực kỳ nguy hiểm vì nó kéo người biết bơi ra xa bờ làm cho người biết bơi kiệt sức hoảng loạn rồi chết đuối do kiệt sức khi cố bơi ngược dòng chảy xa bờ. 

Đối với người không biết bơi, dòng chảy xa bờ có thể kéo người đó ra chỗ sâu hơn dù người đó đang đứng ở mực nước ngang hông. Khi đó người không biết bơi sẽ hoảng loạn và có thể chết đuối.

Mặt nước nơi có dòng chảy xa bờ thường lặng, ít sóng nên thường làm cho người ta hiểu lầm đó là nơi an toàn. Người ta sẽ di chuyển sang tắm nơi đó thay vì tắm nơi có biển báo an toàn. Khi người tắm biển bơi vào dòng chảy xa bờ đó, ngay lập tức họ sẽ có thể bị cuốn trôi ra biển. 

Do đó, khi tắm biển, chúng ta cần nhớ rằng vùng nước lặng không có nghĩa là vùng nước an toàn.

Trong hình trên đây, nơi có sóng bạc đầu là nơi dòng nước đi từ biển vào gần bờ. Nếu chúng ta tắm biển nơi có sóng bạc đầu (breaking waves) thì chúng ta sẽ được sóng đánh đưa vào bờ. Tuy nhiên nếu chúng ta di chuyển vào tắm chỗ lặng sóng (giữa hai mũi tên) là chúng ta rơi vào dòng chảy xa bờ. Dòng sông nhỏ này sẽ lập tức kéo phăng chúng ta ra xa khỏi bờ và đưa thẳng chúng ta ra biển. Như vậy, vùng lặng sóng chính là vùng rất nguy hiểm.

 

Một ví dụ khác như hình trên đây. Vùng không có sóng bạc đầu chính là dòng chảy xa bờ. Vùng này rất nguy hiểm dù chúng lặng sóng. Khi chúng ta đi vào vùng này, chúng ta có thể bị bị dòng chảy xa bờ cuốn trôi ra biển.

Làm thế nào để nhận ra dòng chảy xa bờ?

Trước khi xuống biển, bạn nên dành khoảng 5-10 phút để nhận dạng dòng chảy xa bờ trên bờ biển mà bạn sắp xuống tắm. 

Bạn có thể nhận ra dòng chảy xa bờ nhờ những đặc điểm sau đây:

· Dòng chảy xa bờ có màu sậm hơn vì nơi đó nước sâu hơn.

· Dòng chảy xa bờ có mặt nước lặng hơn, thường có sóng nhỏ hơn

· Đôi khi chúng ta có thể thấy các mảnh vỡ hay bọt nước nổi trên mặt dòng chảy xa bờ và trôi ra biển 

Cách thoát ra khỏi dòng chảy xa bờ

Các khảo sát cho thấy dòng chảy xa bờ không kéo người ta xuống nước. Dòng chảy xa bờ chỉ kéo người bơi ra xa bờ và thường sẽ đưa người bơi vào vùng có sóng bạc đầu (breaking waves) và sóng sẽ đưa người đó lại vào bờ. Tuy nhiên người ta thường chết đuối khi rơi vào dòng chảy xa bờ vì bản năng tự nhiên khiến người biết bơi bơi ngược dòng chảy xa bờ để vào bờ khiến người đó mau chóng kiệt sức rồi chết đuối. Bên cạnh đó, sự hoảng loạn khiến người bơi không còn khả năng phán đoán chính xác.

Dòng chảy xa bờ có thể gây nguy hiểm bất cứ lúc nào, không phải chỉ khi có sóng lớn. Khi sóng to thì vận tốc dòng chảy xa bờ cũng nhanh hơn gây nguy hiểm hơn cho người bơi. Tuy nhiên, khi đó thường ít có người xuống biển tắm vì e ngại sóng to. Vào những ngày sóng không lớn, trái lại, người ta thường chết đuối nhiều hơn vì có nhiều người xuống biển tắm. Khi thấy sóng không quá to người ta thường chủ quan và không quan tâm đến dòng chảy xa bờ. 

Điều quan trọng khi bị rơi vào dòng chảy ra bờ là tuyệt đối không được cố bơi ngược dòng chảy xa bờ để vào bờ. 

Lời khuyên của chuyên gia khi chúng ta bị rơi vào dòng chảy xa bờ:

· Bình tĩnh. Không hoảng loạn

· Không cố bơi ngược dòng chảy xa bờ

· Đối với người bơi giỏi: nếu bạn tự tin, hãy bơi song song với bờ biển, thường sẽ hướng đến chỗ vùng có sóng bạc đầu và nhờ sóng đưa bạn trở lại vào bờ

· Đối với người bơi yếu: bất cứ khi nào bạn thấy không thể chạm bờ biển hoặc thấy đuối sức, hãy giơ tay lên ra hiệu, bình tĩnh, thả nổi để giữ sức và gọi trợ giúp.

· Nếu dòng chảy xa bờ yếu đi, cố gắng bơi song song với bờ biển để đến chỗ có sóng bạc đầu nhờ sóng đưa bạn vào bờ.

· Một lần nữa, bất cứ khi nào bạn thấy không thể chạm bờ biển hoặc thấy đuối sức, hãy giơ tay lên ra hiệu, bình tĩnh, thả nổi để giữ sức và gọi trợ giúp. 

Để giảm nguy cơ rơi vào dòng chảy xa bờ, bạn cần phải có những hiểu biết về chúng, biết cách nhận dạng và không nên bơi trong hoặc gần dòng chảy xa bờ. 

Bạn nên tắm biển ở những bờ biển có lực lượng cứu hộ chuyên nghiệp và bơi ở vùng an toàn (ở Úc là vùng giữa cờ đỏ và cờ vàng). Bạn cần quan sát các chỉ báo an toàn và nếu cần thì nên trao đổi với nhân viên cứu hộ để biết đặc điểm bờ biển mà bạn sắp xuống tắm.

Ngoài ra bạn cũng cần biết bơi và không nên bơi một mình. Nếu bạn không chắc thì không nên xuống biển tắm. 

Lời kết

Trước khi tắm biển, chúng ta cần tìm hiểu đặc điểm và độ an toàn của bãi biển mà chúng ta sắp xuống tắm. Chúng ta cần dành vài phút để nhận dạng dòng chảy xa bờ và không nên bơi gần những vùng đó. Khi chẳng may rơi vào dòng chảy xa bờ, chúng ta cần bình tĩnh tìm cách thoát ra khỏi dòng chảy đó bằng cách bơi song song với bờ biển hoặc bơi vuông góc với dòng chảy xa bờ để vào vùng có sóng bạc đầu để nhờ sóng đưa chúng ta vào bờ. Tuyệt đối không nên bơi ngược dòng chảy xa bờ và luôn nhớ là vùng bờ biển lặng sóng không có nghĩa là nơi đó an toàn.

Chúng ta hãy cùng nhau phổ biến kiến thức về dòng chảy xa bờ này đến các cha mẹ trẻ, đến mọi người để giúp các con chúng ta tắm biển một cách an toàn.

Trắc nghiệm: Các bạn hãy chỉ ra dòng chảy xa bờ thấy được trên hình sau đây

Tài liệu tham khảo online:http://home.vicnet.net.au/~prace/beach/rip.htmhttp://www.scienceofthesurf.com/http://www.ripcurrents.com.au/Home.aspx