Mọi vấn đề đều là ảo tưởng của tâm trí

Có cảm giác dường như là một gánh nặng đã được nhấc ra. Một cảm giác nhẹ nhàng. Tôi cảm thấy rõ ràng… nhưng các vấn đề của tôi vẫn còn đó đang đợi tôi, phải không? Chúng vẫn chưa được giải quyết. Tôi chẳng phải tạm thời lảng tránh chúng đó sao?

Nếu bạn thấy bản thân mình trên thiên đường, thì cũng chẳng lâu gì trước khi tâm trí bạn sẽ nói, "vâng, nhưng…" Chung cuộc, đây không phải là về giải quyết vấn đề của bạn. Đó là về việc nhận ra rằng không có vấn đề gì. Chỉ các tình huống - cần được giải quyết với bây giờ, hay được để lại một mình và được chấp nhận như một phần của "tính đang đấy" của khoảnh khắc hiện tại cho tới khi chúng thay đổi hay có thể được giải quyết. Các vấn đề là do tâm trí tạo ra và cần thời gian để tồn tại. Chúng không thể tồn tại trong thực tại của BÂY GIỜ.

Khi bạn tạo ra vấn đề, bạn cũng tạo ra nỗi đau. Tất cả mọi điều nó làm đều là sự chọn lựa đơn giản, quyết định đơn giản: chẳng thành vấn đề điều gì xảy ra, mình sẽ không tạo ra nỗi đau thêm cho mình nữa. Mình sẽ không tạo ra thêm vấn đề nữa. Mặc dầu đó là sự chọn lựa đơn giản, nó cũng rất triệt để. Bạn sẽ không làm sự chọn lựa đó chừng nào bạn còn chưa thực sự chán ngán với đau khổ, chừng nào bạn còn chưa thực sự có đủ. Và bạn sẽ không có khả năng đi qua nó chừng nào bạn còn chưa truy nhập vào quyền năng của Bây giờ. Nếu bạn không tạo ra thêm nỗi đau cho mình, thì bạn sẽ không tạo ra thêm nỗi đau cho người khác. Bạn cũng không làm ô nhiễm Trái đất đẹp đẽ này, không gian bên trong của bạn, và tâm lí nhân loại tập thể bằng tính tiêu cực của việc tạo ra vấn đề.

Nếu bạn đã từng ở trong tình thế khẩn cấp sống hay chết, bạn sẽ biết rằng đấy không phải là vấn đề. Tâm trí không có thời gian để làm những trò ngớ ngẩn và làm nó thành vấn đề. Trong tình huống thực sự khẩn cấp, tâm trí dừng lại; bạn trở nên hiện diện toàn bộ trong BÂY GIỜ, và cái gì đó mạnh mẽ vô hạn nắm quyền. Đây là lí do tại sao lại có nhiều báo cáo về những người thường bỗng nhiên trở nên có hành động dũng cảm không thể tin nổi. Trong bất kì tình huống khẩn cấp nào, hoặc bạn tồn tại hoặc bạn không tồn tại. Theo cả hai cách, đấy không phải là vấn đề.

Rất nhiều điều mọi người nói, nghĩ hay làm thực tế đều được thúc đẩy bởi nỗi sợ, mà tất nhiên bao giờ cũng có móc nối với việc bạn có tập trung vào tương lai và không còn động chạm tới Bây giờ. Vì không có vấn đề gì trong Bây giờ cả, nên cũng không có cái sợ.

Nếu như một tình huống nảy sinh mà bạn cần giải quyết với bây giờ, hành động của bạn sẽ rõ ràng và sắc bén nếu nó nảy sinh ra từ nhận biết của khoảnh khắc hiện tại. Nó cũng rất có thể hiệu quả. Nó sẽ không là phản ứng tới từ huấn luyện quá khứ của tâm trí bạn mà từ đáp ứng trực giác cho tình huống. Trong các trường hợp khác, khi tâm trí gắn với thời gian đã phản ứng, bạn sẽ thấy không làm gì cả lại là hiệu quả hơn - chỉ duy trì định tâm trong BÂY GIỜ.

Phương thức gắn với thời gian của tâm trí được nhúng sâu vào trong tâm lí con người. Nhưng điều chúng ta đang làm ở đây lại là một phần của sự biến đổi sâu sắc đang xảy ra trong tâm thức tập thể của hành tinh này và bên ngoài: việc thức tỉnh của tâm thức từ giấc mơ về vật chất, hình dạng và sự tách biệt. Sự chấm dứt của thời gian. Chúng ta đang phá tan các hình mẫu tâm trí đã từng chi phối cuộc sống nhân loại nhiều thời đại. Các hình mẫu tâm trí đã tạo ra những đau khổ không thể hình dung nổi trên qui mô bao la. Tôi không dùng từ ác. Có ích hơn là gọi nó là vô thức hay điên khùng.

Tìm ra cuộc sống bên dưới tình huống cuộc sống

Tôi không thấy làm sao tôi có thể được tự do bây giờ. Như nó xảy ra, tôi cực kì bất hạnh với cuộc sống của mình vào khoảnh khắc này. Đây là sự kiện, và tôi sẽ tự lừa dối mình nếu tôi cố gắng thuyết phục mình rằng tất cả đều tốt khi nó dứt khoát không phải như vậy. Với tôi, khoảnh khắc hiện tại là rất bất hạnh; nó không giải thoát chút nào. Điều giữ tôi còn sống tiếp là niềm hi vọng hay khả năng của sự cải thiện nào đó trong tương lai.

Bạn nghĩ rằng sự chú ý của bạn là vào khoảnh khắc hiện tại khi nó thực tế bị thời gian hoàn toàn bắt giữ. Bạn không thể là cả bất hạnh và tràn đầy hiện tại trong Bây giờ. Điều bạn nói tới như "cuộc sống" của bạn phải được gọi một cách chính xác hơn là "tình huống cuộc sống" của bạn. Nó là thời gian tâm lí: quá khứ và tương lai. Một số điều trong quá khứ đã không xảy ra theo cách bạn muốn chúng xảy ra. Bạn vẫn cứ kháng cự lại điều đã xảy ra trong quá khứ, và bây giờ bạn lại kháng cự với điều đang hiện hữu. Hi vọng là điều giữ cho bạn sống tiếp, nhưng hi vọng giữ bạn hội tụ vào tương lai, và sự hội tụ tiếp tục này duy trì sự phủ nhận của bạn với Bây giờ và do đó với bất hạnh của bạn.

Đúng là tình huống cuộc sống hiện tại của tôi là kết quả của những điều đã xảy ra trong quá khứ, nhưng nó vẫn là tình huống hiện tại của tôi, và bị mắc kẹt trong nó là điều làm cho tôi bất hạnh. 

Hãy quên tình huống cuộc sống của bạn đi trong một chốc và chú ý tới cuộc sống của bạn.

Sự khác biệt là gì?

Tình huống cuộc sống của bạn tồn tại trong thời gian. Cuộc sống của bạn là Bây Giờ. Tình huống cuộc sống của bạn là chất liệu tâm trí.

Cuộc sống của bạn là thực. Hãy tìm thấy "cánh cửa hẹp dẫn tới cuộc sống." Nó được gọi là Bây Giờ. Hãy thu hẹp cuộc sống của bạn về khoảnh khắc này. Tình huống cuộc sống của bạn có thể đầy những vấn đề - phần lớn tình huống cuộc sống đều là vậy - nhưng hãy tìm ra liệu bạn có vấn đề gì vào khoảnh khắc này không. Không ngày mai hay trong mười phút nữa, mà bây giờ. Bạn có vấn đề gì bây giờ không?

Khi bạn đầy vấn đề, thì không có chỗ cho bất kì cái gì mới đi vào, không có chỗ cho giải pháp. Cho nên bất kì khi nào bạn có thể, hãy làm ra một chỗ, tạo ra không gian nào đó, để cho bạn tìm thấy cuộc sống bên dưới tình huống cuộc sống của bạn.

Hãy dùng ý thức của bạn một cách đầy đủ. Hãy hiện hữu nơi bạn đang hiện hữu. Nhìn xung quanh. Chỉ nhìn, không diễn giải. Hãy thấy ánh sáng, hình dạng, mầu sắc, đường viền. Hãy nhận biết về sự hiện diện im lặng của từng thứ. Hãy nhận biết về không gian đang cho phép mọi thứ hiện hữu. Hãy lắng nghe âm thanh; đừng phán xét chúng. Hãy lắng nghe im lặng bên dưới âm thanh. Hãy chạm vào cái gì đó - bất kì cái gì - và cảm thấy và nhận ra Hiện hữu của nó. Hãy quan sát nhịp điệu hơi thở của bạn; hãy cảm thấy không khí đang chảy vào chảy ra, cảm thấy năng lượng sống bên trong thân thể bạn. Hãy cho phép mọi thứ hiện hữu, bên trong và bên ngoài. Hãy cho phép cái "đây này" của mọi thứ. Hãy đi sâu vào BÂY GIỜ.

Bạn đang bỏ lại đằng sau thế giới mờ xỉn của trừu tượng tâm trí, của thời gian. Bạn đang thoát ra ngoài tâm trí điên cuồng đang làm hao mòn sinh lực của bạn, cũng dường như nó đang chậm rãi đầu độc và phá huỷ Trái đất. Bạn đang thức tỉnh khỏi giấc mơ của thời  gian để vào hiện tại.

Tiêu cực và đau khổ có gốc rễ trong thời gian

Nhưng niềm tin rằng tương lai sẽ tốt hơn hiện tại không phải bao giờ cũng là ảo tưởng. Hiện tại có thể khủng khiếp, và mọi thứ có thể được tốt hơn trong tương lai, và thường chúng là vậy.

Thông thường, tương lai là bản sao của quá khứ. Những thay đổi hời hợt là có thể, nhưng biến đổi thực lại hiếm hoi và tuỳ thuộc vào việc liệu bạn có thể trở thành đủ hiện tại để làm tan biến quá khứ bằng việc đi vào quyền năng của BÂY GIỜ. Điều bạn cảm nhận là tương lai chính là phần cố hữu của trạng thái tâm thức của bạn bây giờ. Nếu tâm trí bạn mang gánh nặng của quá khứ, thì bạn sẽ kinh nghiệm nhiều điều như nhau. Quá khứ duy trì bản thân nó qua việc thiếu sự hiện diện. Phẩm chất của tâm thức của bạn tại khoảnh khắc này là điều hình thành nên tương lai - mà tất nhiên chỉ có thể được kinh nghiệm tại BÂY GIỜ.

Bạn có thể được 10 triệu đô la, nhưng loại thay đổi đó chẳng nhiều gì hơn làn da. Bạn sẽ đơn giản tiếp tục hành động từ cùng hình mẫu ước định trong môi trường xung quanh xa hoa hơn. Con người đã biết cách phân chia nguyên tử. Thay vì giết mười hay hai mươi người bằng dùi cui gỗ, một người bây giờ có thể giết cả triệu người chỉ bằng việc nhấn nút. Đấy có phải là thay đổi thực sự không? Nếu chính phẩm chất của tâm thức bạn tại khoảnh khắc này mà xác định ra tương lai, thế thì cái gì là cái xác định ra phẩm chất của tâm thức bạn? Mức độ hiện diện của bạn. Cho nên chỗ duy nhất để thay đổi đúng có thể xuất hiện và chỗ quá khứ có thể bị làm biến mất là BÂY GIỜ.

Tất cả mọi tiêu cực đều có nguyên nhân từ việc tích luỹ thời gian tâm lí và việc phủ nhận hiện tại. Khó chịu, lo âu, căng thẳng, lo nghĩ - đủ mọi dạng sợ hãi - đều có nguyên nhân bởi quá nhiều tương lai, và không đủ hiện tại. Mặc cảm, hối tiếc, oán giận, trách móc, buồn rầu, cay đắng, và đủ mọi dạng không tha thứ đều có nguyên nhân bởi quá nhiều quá khứ, và không đủ hiện tại.

Bạn có thể thấy khó thừa nhận rằng thời gian là nguyên nhân của đau khổ của bạn hay vấn đề của bạn. Bạn tin rằng chúng có nguyên nhân bởi tình huống đặc biệt trong đời bạn, và được nhìn từ quan điểm qui ước, điều này là đúng. Nhưng chừng nào bạn còn chưa giải quyết được việc hoạt động sai phát sinh vấn đề cơ bản của tâm trí - sự gắn bó của nó với quá khứ và tương lai và chối bỏ BÂY GIỜ - thì vấn đề thực tế vẫn đổi lẫn cho nhau được. Nếu tất cả mọi vấn đề của bạn hay các nguyên nhân được cảm nhận về đau khổ hay bất hạnh đều bị loại bỏ một cách màu nhiệm cho bạn hôm nay, nhưng bạn lại không trở thành hiện tại hơn, ý thức hơn, thì bạn chẳng mấy chốc sẽ thấy bản thân mình cùng một tập các vấn đề hay nguyên nhân đau khổ tương tự, giống như cái bóng đi tới bất kì đâu bạn đi. Chung cuộc, chỉ có một vấn đề thôi: bản thân tâm trí gắn với thời gian.

Tôi không thể tin được rằng tôi bao giờ có thể đạt tới điểm mà tôi hoàn toàn thoát khỏi mọi vấn đề của mình.

Bạn phải đấy. Bạn không bao giờ có thể đạt tới điểm đó bởi vì bạn là điểm đó Bây Giờ.

Không có vấn đề cứu giúp theo thời gian. Bạn không thể được tự do trong tương lai. Hiện tại là chìa khoá của tự do, cho nên bạn chỉ có thể tự do Bây Giờ.

Cái điên khùng của thời gian tâm lí

Bạn sẽ không có hoài nghi gì rằng thời gian tâm lí là bệnh tật tâm trí nếu bạn nhìn vào những biểu hiện tập thể của bó. Chúng xuất hiện, chẳng hạn, dưới dạng các ý thức hệ như chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa quốc xã hay bất kì chủ nghĩa quốc gia nào, hay các hệ thống niềm tin tôn giáo khắt khe, vẫn vận hành dưới những giả định không tường minh rằng cái tốt cao nhất nằm ở tương lai và rằng do đó mục đích biện minh cho phương tiện. Mục đích là một ý tưởng, một điểm trong tương lai do tâm trí phóng chiếu, khi cứu giúp ở bất kì dạng nào - hạnh phúc, sự hoàn thành, bình đẳng, giải thoát và vân vân - sẽ được đạt tới. Không phải là hiếm, phương tiện để đạt tới đó là nô lệ, tra tấn, và giết người trong hiện tại.

Đây là ví dụ ớn lạnh về cách niềm tin vào thiên đường tương lai tạo ra địa ngục hiện tại. Liệu có thể có hoài nghi nào rằng thời gian tâm lí là bệnh tật tâm trí nghiêm trọng và nguy hiểm không?

Hình mẫu tâm trí này vận hành thế nào trong cuộc sống của bạn? Bạn có bao giờ cố gắng đạt tới đâu đó khác hơn nơi bạn đang hiện hữu không? Hầu hết việc làm của bạn có phải là phương tiện cho mục đích không? Việc hoàn thành có phải bao giờ cũng ngay đó không hay bị giới hạn vào những niềm vui ngắn ngủi, như dục, thức ăn, đồ uống, ma tuý, hay xúc động và kích động? Bạn có phải bao giờ cũng tập trung vào việc trở thành, thành đạt và đạt tới, hay săn đuổi xúc động hay vui thú nào đó? Bạn có tin rằng nếu bạn có được nhiều thứ thì bạn sẽ trở nên được mãn nguyện hơn, đủ tốt, hay đầy đủ về tâm lí? Bạn có chờ đợi người đàn ông hay đàn bà đem ý nghĩa lại cho cuộc sống của bạn không?

Trong trạng thái chưa chứng ngộ hay đồng nhất với tâm trí của tâm thức, quyền năng và tiềm năng sáng tạo vô hạn nằm ẩn giấu trong Bây giờ là hoàn toàn bị thời gian tâm lí che mờ. Vậy cuộc sống của bạn mất đi tính rung động của nó, tính tươi mát của mó, cảm giác kinh ngạc của nó. Những hình mẫu cũ của ý nghĩ, xúc động, hành vi, phản ứng và ham muốn đều được hành động từ việc lặp lại vô tận biểu diễn, kịch đoạn trong tâm trí bạn, cái cho bạn sự đồng nhất thuộc loại nào đó nhưng lại bóp méo hay che đậy thực tại của Bây giờ. Rồi tâm trí tạo ra ám ảnh với tương lai như lối thoát từ hiện tại không được thoả mãn.

Buông bỏ thời gian tâm lí

Có chỗ cho tâm trí và tri thức tâm trí. Đó là trong cõi thực tế của việc sống hàng ngày. Tuy nhiên, khi nó cai quản tất cả mọi khía cạnh của cuộc sống của bạn, kể cả những mối quan hệ của bạn với những người khác và với tự nhiên, thì nó trở thành kẻ ăn bám gớm ghiếc mà, nếu không bị kiềm chế, rất có thể chấm dứt với việc giết chết mọi cuộc sống trên hành tinh này và chung cuộc giết chết nó bằng việc giết người chủ của nó.

Bạn đã có thoáng nhìn về cách vô thời gian có thể biến đổi cảm nhận của bạn. Nhưng  một kinh nghiệm là không đủ, dù nó đẹp và sâu sắc đến đâu. Điều cần thiết và điều liên quan tới chúng ta là sự dịch chuyển thường hằng trong tâm thức.

Cho nên hãy phá vỡ hình mẫu cũ của việc phủ nhận khoảnh khắc hiện tại và chống lại khoảnh khắc hiện tại. Hãy làm việc rút bỏ chú ý vào quá khứ và tương lai thành việc thực hành của bạn bất kì khi nào chúng không được cần tới. Hãy bước ra khỏi chiều thời gian nhiều nhất có thể được trong cuộc sống hàng ngày. Nếu bạn thấy khó đi vào Bây giờ một cách trực tiếp, hãy bắt đầu bằng việc quan sát xu hướng thói quen của tâm trí mình muốn trốn thoát khỏi Bây giờ. Bạn sẽ quan sát rằng tương lai thường là được tưởng tượng hoặc là tốt hơn hoặc là tồi hơn hiện tại. Nếu tương lai tưởng tượng mà tốt hơn, thì nó cho bạn hi vọng hay niềm vui mong đợi. Nếu nó tồi hơn, nó tạo ra lo âu. Cả hai đều là ảo tưởng. Qua việc tự quan sát, nhiều hiện tại hơn tự động đi vào cuộc sống của bạn. Khoảnh khắc bạn nhận ra mình không trong hiện tại, thì bạn lại ở hiện tại. Bất kì khi nào bạn có khả năng quan sát tâm trí mình, bạn không còn bị mắc bẫy trong nó. Nhân tố khác đã đi vào,cái gì đó không phải là của tâm trí: sự hiện diện chứng kiến. 

Hãy hiện diện như người quan sát tâm trí bạn – các ý nghĩ và xúc động của bạn cũng như phản ứng của bạn trong đa dạng tình huống. Ít nhất hãy hiện hữu khi có liên quan tới phản ứng của bạn trong tình huống hay người gây cho bạn phản ứng. Cũng cần lưu ý tới sự chú ý của bạn vào quá khứ hay tương lai có thường xuyên không. Đừng phán xét hay phân tích điều bạn quan sát. Cứ quan sát ý nghĩ, cảm thấy xúc động, quan sát phản ứng. Đừng gây ra vấn đề cá nhân từ chúng. Rồi bạn sẽ cảm thấy cái gì đó mạnh mẽ hơn bất kì điều nào bạn quan sát: sự tĩnh lặng, bản thân sự hiện diện quan sát đằng sau nội dung của tâm trí bạn, người quan sát im lặng.

Hãy tỉnh táo khi bạn thực hành điều này để cho bạn không biến đổi một cách không chủ tâm thời gian đồng hồ thành thời gian tâm lí. Chẳng hạn, nếu bạn phạm phải sai lầm trong quá khứ và học từ nó bây giờ, thì bạn đang dùng thời gian đồng hồ. Mặt khác, nếu bạn cư ngụ ở nó một cách tâm trí, và tự phê bình, ăn năn, hay mặc cảm tới, thế thì bạn đang phạm sai lầm trong "tôi" và "của tôi": bạn làm cho nó thành một phần của ý thức của bạn về cái ta, và nó trở thành thời gian tâm lí, cái bao giờ cũng được nối với cảm giác giả tạo về sự  đồng nhất. Không tha thứ tất yếu kéo theo gánh nặng của thời gian tâm lí.

Nếu bạn tự đặt cho mình một mục đích và làm việc hướng theo nó, thì bạn đang dùng thời gian đồng hồ. Bạn nhận biết về nơi mình muốn đi, nhưng bạn tôn kính và để sự chú ý đầy đủ nhất vào bước đi bạn đang lấy vào khoảnh khắc này. Nếu thế thì bạn trở thành tập trung quá mức vào mục đích, có lẽ bởi vì bạn đang tìm kiếm hạnh phúc, sự hoàn thành, hay một cảm giác đầy đủ hơn về cái ta trong nó, Bây giờ không còn được tôn kính nữa. Nó trở nên bị thu lại thành bàn đạp đơn thuần cho tương lai, không có giá trị bản chất. Thời gian đồng hồ vậy biến thành thời gian tâm lí. Cuộc hành trình của cuộc sống của bạn không còn là cuộc phiêu lưu nữa, chỉ là một nhu cầu ám ảnh để đạt tới, đạt được, để "làm nó". Bạn không còn thấy hay ngửi được hoa bên đường, mà bạn cũng không nhận biết về cái đẹp và phép màu của cuộc sống đang trải ra khắp xung quanh bạn khi bạn hiện diện trong BÂY GIỜ.

Khi tôi nói "thời gian là ảo tưởng," ý định của tôi không phải để đưa ra một phát biểu triết lí. Tôi chỉ nhắc nhở các bạn về một sự kiện đơn giản - sự kiện hiển nhiên rằng bạn có thể thấy khó hiểu thấu và thậm chí có thể thấy nó vô nghĩa - nhưng một khi đã nhận ra hoàn toàn, nó có thể cắt như lưỡi kiếm qua tất cả các tầng do tâm trí tạo ra về sự phức tạp và các "vấn đề". Hãy để tôi nói lại điều đó: khoảnh khắc hiện tại là tất cả mọi điều bạn có. Chưa bao giờ có một thời gian mà cuộc sống của bạn lại không là "khoảnh khắc này". Đây không phải là môt sự kiện sao?

Không cái gì tồn tại bên ngoài Bây Giờ

Chẳng phải quá khứ và tương lai cũng là thật sao, đôi khi còn thật hơn là hiện tại? Sau rốt, quá khứ xác định chúng ta là ai, cũng như chúng ta cảm nhận và cư xử thế nào trong hiện tại. Và các mục đích tương lai của chúng ta xác định hành động nào chúng ta lấy trong hiện tại...

Bạn đã bao giờ kinh nghiệm, làm, nghĩ hay cảm về cái gì đó bên ngoài Bây giờ chưa? Bạn có cho rằng bạn sẽ làm được không? Liệu với bất kì cái gì có thể xảy ra hay hiện hữu bên ngoài Bây giờ được không? Câu trả lời là hiển nhiên, phải không? Không cái gì đã bao giờ xảy ra trong quá khứ; nó đã xảy ra trong BÂY GIỜ. Không cái gì sẽ xảy ra trong tương lai; nó sẽ xảy ra trong BÂY GIỜ.

Điều bạn nghĩ về quá khứ là dấu vết kí ức, được ghi nhớ trong tâm trí, một dạng của BÂY GIỜ. Khi bạn nghĩ về quá khứ, bạn làm sống lại dấu vết quá khứ - và bạn làm như vậy bây giờ. Tương lai là Bây giờ được tưởng tượng, sự phóng chiếu của tâm trí. Khi tương lai tới, nó tới như Bây giờ. Khi bạn nghĩ về tương lai, bạn làm điều đó bây giờ. Quá khứ và tương lai hiển nhiên không có thực tại của riêng chúng. Cũng như trăng không có ánh sáng của riêng nó, nhưng chỉ phản xạ ánh sáng của mặt trời, thì quá khứ và tương lai cũng chỉ là sự phản xạ mờ nhạt của ánh sáng, quyền năng và thực tại của hiện tại vĩnh hằng. Thực tại của chúng được "vay mượn" từ BÂY GIỜ.

Bản chất của điều tôi đang nói ở đây không thể được hiểu bằng tâm trí. Khoảnh khắc bạn hiểu thấu nó, thì có sự dịch chuyển trong tâm thức từ tâm trí sang Hiện hữu, từ thời gian sang hiện diện. Bỗng nhiên, mọi thứ đều cảm thấy sống động, toả ra năng lượng, phát ra Hiện hữu.

Meister Eckhart, bậc thầy tâm linh thế kỉ mười chín, đã tóm tắt nó rất hay: "Thời gian là cái giữ cho ánh sáng không đạt tới chúng ta. Không có chướng ngại nào cho việc tới Thượng đến lớn hơn thời gian."

Người Sufi có câu ngạn ngữ: "Người Sufi là con của thời hiện tại." Và Rumi, nhà thơ vĩ đại và là bậc thầy của Sufi giáo tuyên bố: "Quá khứ và tương lai che khuất Thượng đế khỏi tầm nhìn của chúng ta; hãy đốt cả hai bằng lửa."

Chấm dứt ảo tưởng về thời gian

Dường như gần không thể nào dứt bỏ được sự đồng nhất với tâm trí. Chúng tôi tất cả đều  bị ngập chìm trong nó. Làm sao thầy dạy con cá bơi được?

Đây là chìa khoá: Chấm dứt ảo tưởng về thời gian. Thời gian và tâm trí là không tách rời. Loại bỏ thời gian từ tâm trí và nó dừng lại - trừ phi bạn chọn việc dùng  nó. Bị đồng nhất với tâm trí bạn là bị mắc vào bẫy trong thời gian: bắt buộc sống chỉ qua kí ức và mong đợi. Điều này tạo ra sự bận tâm không dừng với quá khứ và tương lai và sự không sẵn lòng tôn trọng và thừa nhận khoảnh khắc hiện tại và cho phép nó hiện hữu. Sự bắt buộc nảy sinh bởi vì quá khứ cho bạn sự đồng nhất và tương lai giữ hứa hẹn về cứu giúp, về thoả nguyện dưới bất kì dạng nào. Cả hai đều ảo tưởng.

Nhưng không có cảm giác về thời gian, thì làm sao chúng tôi vận hành được trong thế giới này? Sẽ không có mục đích để phấn đấu thêm nữa. Tôi thậm chí không biết tôi là ai, bởi vì quá khứ của tôi làm cho tôi là người ngày hôm nay. Tôi coi thời gian là cái gì đó rất quí giá, và chúng tôi cần học dùng nó một cách khôn ngoan hơn là làm phí hoài nó.

Thời gian chẳng quí giá chút nào, bởi vì nó là ảo tưởng. Điều bạn cảm nhận như quí giá lại không phải là thời gian mà là một điểm bên ngoài thời gian: BÂY GIỜ. Điều đó mới thực sự quí giá. Bạn càng tập trung vào thời gian - quá khứ và tương lai - thì bạn càng bỏ lỡ BÂY GIỜ, điều quí giá nhất đang có đó. Tại sao nó lại là điều quí giá nhất? Thứ nhất, bởi vì nó là cái duy nhất. Nó tất cả đang có đó. Hiện tại vĩnh hằng là không gian bên trong mà toàn thể cuộc sống của bạn trải ra, một nhân tố vẫn còn thường hằng. Cuộc sống là bây giờ. Không bao giờ có thời gian khi cuộc sống của bạn không là bây giờ, mà cũng sẽ không bao giờ có cả. Thứ hai, Bây giờ là điểm duy nhất có thể đưa bạn vượt ra ngoài sự giam cầm giới hạn của tâm trí. Nó là điểm duy nhất của bạn để truy nhập vào cõi giới vô thời gian và vô hình dạng của Hiện hữu

Nhu cầu của bản ngã là vô tận.

Chừng nào mà tâm trí bản ngã vẫn còn cai quản cuộc sống bạn, thì bạn không thể thực sự thấy dễ dàng được; bạn không thể an bình hay được mãn nguyện trong những khoảng ngắn khi bạn đạt tới điều bạn muốn, khi sự thèm khát vừa mới được hoàn thành. Vì bản ngã là cảm giác nhận được về cái ta, nó cần đồng nhất với cái bên ngoài. Nó cần cả hai việc đề phòng và nuôi dưỡng thường xuyên. Sự đồng nhất thông thường nhất mà bản ngã làm là với của cải, công việc bạn làm, địa vị và sự thừa nhận xã hội, tri thức và giáo dục, dáng vẻ vật lí bên ngoài, những khả năng đặc biệt, các mối quan hệ, lịch sử cá nhân và gia đình, hệ thống niềm tin, và thường có cả về chính trị, quốc gia, nòi giống, tôn giáo và sự gắn bó tập thể khác. Chẳng cái nào trong những cái này là bạn cả.

Bạn có thấy sự kinh khủng này không? Hay khi biết điều này thì đấy là sự giảm nhẹ? Tất cả những điều này bạn sẽ phải từ bỏ chẳng chóng thì chầy. Có lẽ bạn thấy điều đó khó mà tin được, và tôi chắc chắn không yêu cầu bạn tin rằng sự đồng nhất của bạn không thể được tìm ra trong bất kì những thứ đó. Bạn sẽ biết chân lí của nó cho chính mình. Bạn sẽ biết nó muộn nhất là khi bạn cảm thấy cái chết tiến tới. Cái chết đang tước đi tất cả những cái không phải là bạn. Bí mật của cuộc sống là "chết đi trước khi bạn chết" - và thấy rằng không có cái chết.

Vấn đề của tâm trí không thể được giải quyết ở mức độ của tâm trí. Một khi bạn đã hiểu sự vận hành sai cơ bản, thì thực tế chẳng có điều gì khác để bạn cần học hay hiểu. Nghiên cứu những phức tạp của tâm trí có thể làm cho bạn thành nhà tâm lí giỏi, nhưng làm như vậy sẽ không đưa bạn đi ra ngoài tâm trí, cũng như học về điên không đủ tạo ra điên  khùng. Bạn đã hiểu cơ chế cơ bản của trạng thái vô ý thức: việc đồng nhất với tâm trí, điều tạo ra cái ta giả tạo, bản ngã, xem như cái thay thế cho cái ta thực của bạn bắt rễ trong Hiện hữu. Bạn trở thành như một "cành bị cắt rời khỏi cây nho," như Jesus đã nêu ra.

Nhu cầu của bản ngã là vô tận. Nó cảm thấy mong manh và bị đe doạ và do vậy sống  trong trạng thái sợ hãi và ham muốn. Một khi bạn biết cách thức những vận hành sai cơ bản này làm việc, thì không có nhu cầu thám hiểm tất cả những biểu lộ vô vàn của nó, không cần làm nó thành vấn đề cá nhân phức tạp. Bản ngã tất nhiên thích điều đó. Nó bao giờ cũng tìm kiếm cái gì đó để gắn bó bản thân nó vào để chống đỡ và làm mạnh cho cảm giác ảo tưởng về cái ta,  và nó sẽ thực sự tấn công vào vấn đề của bạn. Đây là lí do tại sao, với biết bao nhiêu người, một phần lớn tri giác của họ về cái ta được gắn chặt với vấn đề của họ. Một khi điều này xảy ra, thì điều cuối cùng họ muốn là trở nên tự do với chúng; điều đó nghĩa là làm mất đi cái ta. Có thể có rất nhiều đầu tư bản ngã vô thức vào đau đớn và đau khổ.

Cho nên một khi bạn nhận ra gốc rễ của vô thức là sự đồng nhất với tâm trí, tất nhiên điều đó bao gồm cả xúc động, thì bạn bước ra khỏi nó. Bạn trở thành hiện diện. Khi bạn hiện diện, bạn có thể cho phép tâm trí hiện hữu như nó vẫn thế mà không bị dính líu vào trong nó. Tâm trí trong nó không phải là sự vận hành sai. Nó là công cụ tuyệt vời. Việc vận hành sai nảy sinh khi bạn tìm kiếm cái ta của mình trong nó và sai lầm coi nó là chính mình. Vậy thì nó trở thành tâm trí bản ngã và tiếp quản cả đời bạn.

Nguồn gốc của sợ hãi

Thầy đã nói sợ hãi là một phần của nỗi đau xúc động nền tảng cơ sở của chúng ta. Làm sao sợ hãi lại nảy  sinh, và vì sao có nhiều nỗi sợ thế trong cuộc sống của mọi người? Và chẳng phải một lượng sợ hãi nào đó là sự tự bảo vệ lành mạnh sao? Nếu tôi không sợ lửa, tôi có thể đưa tay tôi vào trong nó và bị bỏng.

Lí do tại sao bạn không đưa tay mình vào lửa không phải bởi vì nỗi sợ, đó là vì bạn biết rằng bạn sẽ bị bỏng. Bạn không cần sợ tránh nguy hiển không cần thiết - chỉ là sự thông minh tối thiểu và thông thường. Với vấn đề thực tế như vậy, điều có ích là áp dụng bài học đã học được trong quá khứ. Bây giờ nếu ai đó đe doạ bạn bằng lửa hay sự bạo hành thể chất, bạn có thể kinh nghiệm cái gì đó như nỗi sợ. Đây là sự co lại bản năng để tránh nguy hiểm, nhưng không phải là hoàn cảnh tâm lí của nỗi sợ mà chúng ta đang nói tới ở đây. Hoàn cảnh tâm lí  của nỗi sợ được tách rời khỏi bất kì nguy hiểm cụ thể và  ngay lập tức. Nó tới từ nhiều hình dạng: khó chịu, lo nghĩ, lo âu, bồn chồn, căng thẳng, khiếp hãi, khiếp đảm và vân vân. Loại nỗi sợ tâm lí này bao giờ cũng là về  cái gì đó có thể xảy ra, không về cái gì đó đang xảy ra  bây giờ. Bạn đang ở đây và bây giờ, trong khi tâm trí  bạn lại ở tương lai. Điều này tạo ra lỗ hổng lo âu. Và nếu bạn bị đồng nhất với tâm trí mình và làm mất tiếp xúc với quyền năng và sự đơn giản của Bây giờ, thì lỗ  hổng đó sẽ là bạn đồng hành thường xuyên của bạn. 

phóng chiếu của tâm trí - bạn không thể đối phó với Bạn bao giờ cũng có thể đối phó với khoảnh khắc hiện tại, nhưng bạn không thể đối phó với cái gì đó chỉ là sự  phóng chiếu của tâm trí - bạn không thể đối phó với tương lai được.

 Hơn nữa, chừng nào bạn còn bị đồng nhất với tâm trí mình, thì bản ngã còn cai quản cuộc sống của bạn, như tôi đã chỉ ra trước đây. Bởi vì bản chất hão huyền của nó, và mặc cho việc khơi dậy cơ chế phòng thủ, bản ngã rất mong manh và bất an, và nó thấy bản thân mình như thường xuyên dưới đe dọa. Điều này, nhân tiện, cũng là điều xảy ra cho ngay cả trường hợp bản ngã rất tự tin ở bên ngoài. 

  

Nỗi sợ dường như có nhiều nguyên nhân. Sợ mất mát, sợ bị đau, vân vân, nhưng chung cuộc tất cả mọi nỗi sợ đều là nỗi sợ của bản ngã về cái chết, về việc triệt tiêu. Với bản ngã, cái chết bao giờ cũng quanh quẩn đâu đây. Trong trạng thái bị đồng nhất với tâm trí này, nỗi sợ chết ảnh hưởng tới mọi khía cạnh của cuộc sống của bạn. Chẳng hạn, ngay cả một điều dường như tầm thường và "thông thường" thế như nhu cầu thúc ép mình phải đúng trong tranh cãi và người khác sai - cũng là do nỗi sợ chết. Nếu bạn đồng nhất với lập trường tâm trí, nếu bạn sai, cảm giác dựa trên tâm trí của bạn về cái ta bị đe doạ  nghiêm trọng với sự triệt tiêu. Cho nên bạn như bản ngã không thể chịu được việc bị sai. Sai có nghĩa là chết. Chiến tranh đã từng diễn ra bởi điều này, và vô số mối quan hệ đã bị phá vỡ cũng bởi điều này.

Bây giờ hãy nhớ rằng xúc động là phản ứng của thân thể với tâm trí bạn. Thông điệp nào thân thể liên tục nhận từ bản ngã, cái giả tạo cái ta do tâm trí tạo ra? Nguy hiểm, mình đang bị nguy hiểm. Và cái gì là xúc động được sinh ra bởi thông điệp liên tục này? Nỗi sợ, tất nhiên. 

Hãy canh chừng bất kì loại đề phòng nào bên trong bạn. Bạn đề phòng cái gì? Một sự đồng nhất ảo tưởng, một hình ảnh của tâm trí bạn, một thực thể hư huyễn. 

    

Bằng việc làm cho các hình mẫu này thành có ý thức, bằng việc chứng kiến nó, bạn không đồng nhất với nó. Trong ánh sáng của ý thức của bạn, hình mẫu vô ý thức này vậy sẽ nhanh chóng biến mất. Đây là kết thúc của tất cả mọi trò chơi lí lẽ và quyền lực, cái cứ ăn mòn mọi mối  quan hệ. Quyền lực lên người khác là sự yếu đuối trá hình làm sức mạnh. Quyền lực thực là ở bên trong, và nó sẵn có cho bạn bây giờ.

Cho nên bất kì ai bị đồng nhất với tâm trí mình và do đó, bị ngắt khỏi quyền lực đúng đắn của mình, cái ta sâu hơn của họ bắt rễ trong Hiện hữu, sẽ có nỗi sợ là bạn đồng hành thường xuyên của mình. Số người đã vượt ra ngoài tâm trí là cực kì nhỏ, cho nên bạn có thể cho rằng thực sự mọi người bạn gặp hay biết đều sống trong trạng thái của sợ hãi. Chỉ sự mãnh liệt mới làm cho nó đổi đi. Nó thăng giáng giữa lo âu và khiếp đảm tại đầu này của chiếc thang và sự khó chịu mơ hồ và cảm giác đe doạ xa xôi ở đầu kia. Phần lớn mọi người đều trở nên có ý thức về nó chỉ khi nó lấy một trong những dạng gay gắt của nó.

  

một khối lượng bao la những nỗi đau tàn dư từ quá khứ.

Con người đã từng trong nắm bắt của đau đớn trong nhiều thời đại, kể từ khi họ rớt từ trạng thái của ân huệ, đi vào cõi thời gian và tâm trí, và làm mất nhận biết về Hiện hữu. Tại điểm đó, họ bắt đầu cảm nhận bản thân mình như những mảnh mẩu vô nghĩa trong một vũ trụ xa lạ, không được nối với Cội nguồn và với nhau.

Bất kì ai đã dùng ma tuý để lên "cao" đều biết rằng chỗ cao cuối cùng biến thành chỗ thấp, rằng vui thú biến thành dạng đau đớn nào đó. Nhiều người cũng biết từ kinh nghiệm riêng của mình một mối quan hệ thân thiết có thể biến từ nguồn vui thú thành nguồn đau khổ dễ dàng và nhanh chóng làm sao. Nhìn từ viễn cảnh cao hơn, cả hai cực tích cực và tiêu cực đều là hai mặt của cùng một đồng tiền, là hai phần của cái đau nền tảng vốn không tách rời khỏi trạng thái bản ngã được đồng nhất với tâm trí của tâm thức.

Có hai mức độ của cái đau: cái đau bạn tạo ra bây giờ, và cái đau từ quá khứ vẫn còn sống trong tâm trí và thân thể bạn. Việc dừng tạo ra cái đau trong hiện tại và làm tan biến cái đau quá khứ - đây là điều tôi muốn nói tới bây giờ.

Không ai có cuộc sống thoát khỏi hoàn toàn đau đớn và buồn rầu. Phải chăng vấn đề là học cách sống với chúng chứ không cố gắng tránh né chúng?

Phần lớn nỗi đau con người là không cần thiết. Đó là việc tự tạo ra chừng nào mà tâm trí không quan sát còn cai quản cuộc sống bạn.

Nỗi đau mà bạn tạo ra bây giờ bao giờ cũng là dạng nào đó của việc không chấp nhận, dạng nào đó của sự kháng cự vô thức với cái đang đấy. Ở mức độ ý nghĩ, sự kháng cự này có dạng nào đó của phán xét. Ở mức độ xúc động, nó là dạng nào đó của sự phủ định. Sự mạnh mẽ của nỗi đau thuỳ thuộc vào mức độ kháng cự lại khoảnh khắc hiện tại, và điều này đến lượt nó lại phụ thuộc vào việc bạn đồng nhất mạnh thế nào với tâm trí mình. Tâm trí bao giờ cũng tìm cách phủ nhận BÂY GIỜ và trốn khỏi nó. Nói cách khác, bạn càng đồng nhất với tâm trí mình, bạn càng đau khổ. Hay bạn có thể để nó như thế này: bạn càng có khả năng tôn vinh và chấp nhận Bây giờ, thì bạn càng tự do với đau đớn, với đau khổ - và tự do với tâm trí bản ngã.

Tại sao tâm trí lại cứ quen phủ nhận hay kháng cự lại Bây giờ? Bởi vì nó không thể vận hành được và vẫn còn trong kiểm soát mà không có thời gian, vốn là quá khứ và tương lai, cho nên nó cảm nhận Bây giờ vô thời gian như mối đe doạ. Thời gian và tâm trí thực tế không thể tách rời nhau.

Bạn hãy tưởng tượng Trái đất trống rỗng cuộc sống con người, chỉ có cây cối và loài vật. Nó vẫn có quá khứ và tương lai không? Chúng ta có thể vẫn nói về thời gian theo cách có nghĩa nào không? Câu hỏi "Thời gian là gì?" hay "Ngày hôm nay là gì?" - nếu bất kì ai có đó để hỏi nó - sẽ hoàn toàn vô nghĩa. Cây sồi hay con chim ưng sẽ bị sửng sốt bởi câu hỏi như vậy. "Thời gian là gì?" chúng sẽ hỏi. "Được, tất nhiên, nó là bây giờ. Thời gian là bây giờ. Còn cái gì khác có đó?"

Vâng, chúng ta cần tâm trí cũng như thời gian để vận hành trong thế giới này, nhưng sẽ tới một điểm chúng chiếm quyền quản lí các kiếp sống chúng ta, và đây là chỗ vận hành sai, nỗi đau, và nỗi buồn nổi lên.

Tâm trí, để đảm bảo rằng nó vẫn còn kiểm soát, tìm cách liên tục che đậy khoảnh khắc hiện tại bằng quá khứ và tương lai, và do vậy, khi tiềm năng sáng tạo vô hạn và sống động của Hiện hữu, cái không tách rời với BÂY GIỜ, trở nên bị che phủ bởi thời gian, thì bản tính thực của bạn trở nên bị che mờ bởi tâm trí. Cái gánh ngày càng nặng của thời gian đã tích luỹ lại trong tâm trí con người. Tất cả mọi cá nhân đều đau khổ dưới gánh nặng này, nhưng họ cũng cứ thêm vào nó mọi khoảnh khắc bất kì khi nào họ bỏ qua hay phủ nhận khoảnh khắc quí giá đó hay thu nó thành phương tiện để kiếm được khoảnh khắc tương lai nào đó, điều chỉ tồn tại trong tâm trí, chưa bao giờ trong thực tế. Việc tích luỹ của thời gian trong tâm trí cá nhân và tập thể của con người cũng giữ một khối lượng bao la những nỗi đau tàn dư từ quá khứ.

Nếu bạn không muốn tạo ra nỗi đau cho mình và người khác, nếu bạn không muốn thêm tàn dư của nỗi đau quá khứ vẫn sống tiếp trong bạn, thế thì đừng tạo ra thêm thời gian nữa, hay ít nhất không nhiều hơn sự cần thiết để giải quyết cho các khía cạnh thực tế của cuộc sống của bạn. Làm sao dừng việc tạo ra thời gian? Hãy nhận thức sâu sắc rằng khoảnh khắc hiện tại là tất cả những gì bạn đã từng có. Hãy làm cho Bây giờ thành sự tập trung chủ chốt của cuộc sống của bạn. Trong khi trước đây bạn cư ngụ trong thời gian và viếng thăm ngắn ngủi tới BÂY GIỜ, bạn hãy lấy chỗ cư ngụ của mình trong Bây giờ và hãy thăm viếng ngắn ngủi tới quá khứ và tương lai khi cần để giải quyết các khía cạnh thực tế của tình huống cuộc sống của bạn. Bao giờ cũng nói "có" với khoảnh khắc hiện tại. Điều gì có thể còn vô tích sự, điên khùng hơn việc tạo ra sự kháng cự bên trong với cái gì đó đã hiện hữu? Điều gì có thể điên khùng hơn việc đối lập với bản thân cuộc sống, cái đang là bây giờ và bao giờ cũng là bây giờ? Hãy buông xuôi với cái đang đấy. Hãy nói "có" với cuộc sống - và xem cuộc sống bỗng nhiên bắt đầu làm việc vì bạn thế nào thay vì chống lại bạn.

Khi khúc gỗ mới bắt đầu cháy được đặt gần khúc gỗ đang cháy mãnh liệt, và sau một chốc chúng được tách ra, thì khúc gỗ đầu sẽ cháy mãnh liệt hơn nhiều. Sau rốt, đó là cùng ngọn lửa.

Tinh yêu thực không làm cho bạn đau khổ. Làm sao nó có thể làm được?

Trong thực tế, tâm trí càng đấu tranh vất vả để gạt bỏ cái đau, thì cái đau lại càng lớn. Tâm trí không bao giờ có thể tìm ra giải pháp, mà nó cũng chẳng thể đảm đương được việc cho phép bạn tìm ra giải pháp, bởi vì bản thân nó là phần cố hữu của "vấn đề". Bạn hãy tưởng tượng một viên cảnh sát trưởng cố gắng tìm ra kẻ đốt nhà khi kẻ đốt nhà lại chính là viên cảnh sát trưởng. Bạn sẽ không thoát khỏi cái đau đó chừng nào bạn còn chưa dừng để ý thức về cái ta của mình vào sự đồng nhất với tâm trí, điều nói từ bản ngã. Tâm trí vậy bị lung lay ngay từ vị trí quyền lực của nó và Hiện hữu tự hiển lộ như bản tính thật của bạn.

Tôi định hỏi: Thế về những xúc động tích cực như tình yêu và niềm vui thì sao?

Chúng là không tách rời khỏi trạng thái tự nhiên của bạn về tính nối liền bên trong với Hiện hữu. Những thoáng nhìn về tình yêu và niềm vui hay những khoảnh khắc ngắn ngủi của sự an bình sâu sắc là có thể bất kì khi nào một lỗ hổng xuất hiện trong luồng ý nghĩ. Với hầu hết mọi người, những lỗ hổng như vậy xảy ra hiếm hoi và chỉ ngẫu nhiên, trong những khoảnh khắc khi tâm trí được trả lại "vô lời", thì cái gì đó mới được lẩy cò bởi cái đẹp lớn lao, sự nỗ lực thể chất cực kì, hay thậm chí mối nguy hiểm lớn. Bỗng nhiên, có sự tĩnh lặng bên trong. Và bên trong cái tĩnh lặng đó có niềm vui tinh tế nhưng mãnh liệt, có tình yêu, có an bình. Thông thường, những khoảnh khắc như vậy đều ngắn ngủi, vì tâm trí nhanh chóng trở lại hoạt động gây ồn ào của nó mà chúng ta gọi là suy nghĩ. Tình yêu, niềm vui, và an bình không thể nở hoa chừng nào bạn còn chưa tự giải phóng mình khỏi sự chi phối của tâm trí. Nhưng chúng không phải là điều tôi sẽ gọi là xúc động. Chúng nằm bên ngoài xúc động, ở mức sâu hơn nhiều. Cho nên bạn cần trở nên tràn đầy ý thức về xúc động của mình và có khả năng cảm thấy chúng trước khi bạn có thể cảm thấy cái nằm bên ngoài chúng. Xúc Tình yêu, niềm vui và an bình là những trạng thái sâu của Hiện hữu hay đúng hơn là ba khía cạnh của trạng thái của tính gắn liền bên trong với Hiện hữu. Hiểu theo nghĩa hẹp, chúng không đối lập. Đấy là vì chúng nảy sinh từ bên ngoài tâm trí. Xúc động, mặt khác, lại là một phần của tâm trí nhị nguyên, là chủ đề của luật các mặt đối lập. Điều này đơn giản nghĩa là bạn không thể có tốt mà không có xấu. Cho nên trong người chưa chứng ngộ, điều kiện bị đồng nhất với tâm trí, điều đôi khi bị gọi sai là niềm vui thường là phía những vui thú ngắn ngủi của sự thay thế liên tục của chu trình đau đớn/vui thú. Vui thú bao giờ cũng bắt nguồn từ cái gì đó bên ngoài bạn, trong khi niềm vui lại nảy sinh từ bên trong. Chính điều cho bạn vui thú hôm nay sẽ cho bạn đau đớn ngày mai, hay nó sẽ rời bỏ bạn, cho nên sự vắng mặt của nó sẽ cho bạn đau đớn. Và điều thường được nói tới như tình yêu có thể là vui thú và kích động chốc lát, nhưng nó lại là sự níu bám si mê, một điều kiện cực kì cần thiết có thể biến thành cái đối lập của nó chỉ bởi một cái bật tay. Nhiều quan hệ "yêu", sau khi sự hài hoà ban đầu đã trôi qua, thực tế lại dao động giữa "yêu" và ghét, hấp dẫn và tấn công.

Tinh yêu thực không làm cho bạn đau khổ. Làm sao nó có thể làm được? Nó không bỗng nhiên biến thành ghét, nó không làm niềm vui thực biến thành nỗi đau. Như tôi đã nói, ngay cả trước khi bạn chứng ngộ - trước khi bạn giải phóng mình khỏi tâm trí mình - bạn có thể có những thoáng nhìn về niềm vui đúng, tình yêu đúng, hay sự an bình bên trong sâu sắc, tĩnh lặng nhưng vẫn sống động. Đây là những khía cạnh của bản tính đúng của bạn, thường bị che mờ bởi tâm trí. Ngay cả bên trong mối quan hệ si mê "thông thường", cũng có thể có những khoảnh khắc mà sự hiện diện của cái gì đó xác thật hơn, cái gì đó không thể hỏng được, có thể được cảm thấy. Nhưng chúng sẽ chỉ là những thoáng nhìn, chẳng mấy chốc chúng sẽ bị che phủ lại qua sự can thiệp của tâm trí. Thế thì có thể dường như là bạn có cái gì đó rất quí giá và bị mất nó, hay tâm trí bạn có thể thuyết phục bạn rằng đằng nào thì đó cũng chỉ là ảo tưởng thôi. Chân lí là ở chỗ đấy lại không phải là ảo tưởng, và bạn không thể làm mất nó được. Nó là một phần của trạng thái tự nhiên của bạn, điều có thể bị che tối nhưng không bao giờ có thể bị phá huỷ bởi tâm trí. Ngay cả khi bầu trời phủ đầy mây, mặt trời vẫn không biến mất. Nó vẫn có đó ở phía bên kia của những đám mây.

Cho nên đừng tìm kiếm trở nên tự do khỏi ham muốn hay "đạt tới" chứng ngộ. Hãy trở nên hiện diện. Hãy có đó như người quan sát tâm trí. Thay vì trích dẫn Phật, hãy là Phật, hãy là "người thức tỉnh", đây là điều từ Phật nghĩa là gì.

lối cổng đi vào Hiện hữu.

Tâm trí bạn là một dụng cụ, một công cụ. Nó có đó để được dùng cho một nhiệm vụ xác định, và khi nhiệm vụ này được hoàn thành, thì bạn để nó xuống. Cứ như hiện tại, tôi nói quãng 80 đến 90 phần trăm suy nghĩ của mọi người không chỉ là lặp lại và vô dụng, mà bởi vì việc vận hành sai của nó và thường có bản chất tiêu cực, phần nhiều của nó là có hại nữa. Hãy quan sát tâm trí mình và bạn sẽ thấy điều này là đúng. Nó gây ra sự rò rỉ sinh lực nghiêm trọng.

Khoảnh khắc hiện tại giữ chìa khoá của giải thoát. Nhưng bạn không thể tìm ra khoảnh khắc hiện tại chừng nào bạn vẫn còn là tâm trí của mình.

Suy nghĩ và tâm thức là không đồng nghĩa. Suy nghĩ chỉ là một khía cạnh nhỏ của tâm thức. Ý nghĩ không thể tồn tại mà không có tâm thức, nhưng tâm thức không cần ý nghĩ.

Chứng ngộ nghĩa là việc vươn lên cao trên ý nghĩ, không rơi lại mức dưới ý nghĩ, mức của con vật hay cây cối. Trong trạng thái chứng ngộ, các bạn vẫn dùng tâm trí suy nghĩ của mình khi được cần đến, nhưng theo cách tập trung và hiệu quả hơn nhiều so với trước đây. Các bạn dùng nó chủ yếu cho các mục đích thực tế, nhưng các bạn tự do với đối thoại bên trong vô tình, và có sự tĩnh lặng bên trong. Khi các bạn dùng tâm trí mình, và đặc biệt khi một giải pháp sáng tạo được cần tới, các bạn dao động mọi phút giữa ý nghĩ và tĩnh lặng, giữa tâm trí và vô trí. Vô trí là tâm thức không có ý nghĩ. Chỉ theo cách đó mới có thể nghĩ một cách sáng tạo, bởi vì chỉ theo cách đó thì ý nghĩ mới không có quyền lực thực nào. Một mình ý nghĩ, khi nó không còn được nối với cõi giới bao la của tâm thức, nhanh chóng trở thành cằn cỗi, điên khùng, huỷ diệt.

Ngay cả những nhà khoa học vĩ đại cũng đã báo cáo rằng các đột phá sáng tạo của họ tới từ thời gian tĩnh tại của tâm trí. Kết quả đáng ngạc nhiên của cuộc điều tra toàn quốc trong số các nhà toán học lỗi lạc của Mĩ, kể cả Einstein, để tìm ra phương pháp làm việc của họ, là ở chỗ suy nghĩ "tóm lại chỉ đóng vai trò phụ thuộc trong pha quyết định của bản thân hành động sáng tạo." Cho nên tôi sẽ nói rằng lí do đơn giản tại sao đa số các nhà khoa học lại không sáng tạo không phải bởi vì họ không biết cách suy nghĩ mà bởi vì họ không biết cách dừng suy nghĩ!
Không phải là qua tâm trí, qua suy nghĩ, mà phép màu về việc có cuộc sống trên trái đất hay thân thể bạn, đã được tạo ra được duy trì. Rõ ràng có thông minh đang vận hành còn lớn hơn tâm trí rất nhiều. Làm sao mỗi một tế bào con người với kích cỡ chừng 1/1000 inch lại chứa các lệnh bên trong DNA của nó, có thể đầy kín 1000 cuốn sách, mỗi cuốn 600 trang? Chúng ta càng biết về công việc của thân thể, thì chúng ta càng nhận ra thông minh đang vận hành bên trong nó mới bao la làm sao và chúng ta biết ít làm sao. Khi tâm trí được nối lại với điều đó, nó trở thành công cụ diệu kì nhất. Vậy thế thì nó phục vụ cho cái gì đó lớn hơn bản thân nó.

Tâm trí, theo cách tôi dùng từ này, không chỉ là ý nghĩ. Nó bao gồm cả xúc động của bạn cũng như tất cả mọi hình mẫu phản ứng tâm trí-xúc động vô ý thức. Xúc động nảy sinh ở chỗ tâm trí và thân thể gặp nhau. Nó chính là phản ứng của thân thể với tâm trí bạn - hay bạn có thể nói, sự phản xạ của tâm trí bạn lên thân thể bạn.

Nếu bạn thực sự muốn biết tâm trí mình, thì thân thể bao giờ cũng sẽ cho bạn sự phản xạ đúng, cho nên hãy nhìn vào xúc động hay tốt hơn là cảm thấy nó trong thân thể mình. Nếu có xung khắc rõ ràng giữa chúng, thì ý nghĩ sẽ là điều dối trá, xúc động sẽ là điều chân lí. Không phải là chân lí tối thượng về bạn là ai, mà là chân lí tương đối về trạng thái của tâm trí bạn tại thời điểm đó.

Vậy quan sát xúc động của mình là quan trọng cũng như quan sát ý nghĩ mình sao?

Vâng. Bạn hãy làm thành thói quen tự hỏi mình: Cái gì đang diễn ra bên trong mình vào khoảnh khắc này? Câu hỏi đó sẽ chỉ cho bạn chiều hướng đúng. Nhưng đừng phân tích, chỉ quan sát thôi. Hãy hội tụ chú ý của bạn vào bên trong. Hãy cảm thấy năng lượng của xúc động này. Nếu không có xúc động hiện hữu, hãy đưa sự chú ý của bạn vào sâu hơn trong trường năng lượng bên trong của thân thể bạn. Nó là lối cổng đi vào Hiện  hữu.

Chân lí là ở bên trong bạn

Tôi mở mắt ra. Ánh sáng đầu tiên của bình minh lọt qua bức rèm cửa. Không ý nghĩ nào, tôi cảm thấy, tôi biết, rằng có vô vàn ánh sáng hơn chúng ta nhận ra. Ánh sáng mềm mại đó lọt qua tấm rèm chính là bản thân tình yêu. Nước mắt trào ra trong mắt tôi. Tôi trở dậy và bước quanh phòng. Tôi nhận ra căn phòng, vậy mà tôi biết rằng tôi chưa bao giờ thực sự thấy nó trước đây. Mọi thứ đều tươi mát và tinh khôi, dường như nó mới đi vào sự tồn tại. Tôi nhặt lấy mấy thứ, chiếc bút chì, cái chai rỗng, lấy làm ngạc nhiên về cái đẹp và sự sống động của tất cả mọi thứ.

Nhưng ngay cả những kinh nghiệm đẹp đẽ nhất cũng tới rồi đi. Có lẽ còn cơ bản hơn bất kì kinh nghiệm nào là dòng chảy ngầm của an bình chưa bao giờ rời bỏ tôi kể từ đó. Đôi khi điều đó rất mạnh, gần như có thể cảm thấy được, và người khác cũng có thể cảm thấy nó nữa. Vào lúc khác, nó ở đâu đó trong nền tảng, giống như một giai điệu xa xăm.

Với tình yêu và sự cảm kích, tôi muốn cám ơn những người hiếm có về lòng dũng cảm của họ, sự sẵn lòng nhận lấy thay đổi bên trong, những câu hỏi thách thức của họ, và sự sẵn sàng lắng nghe của họ. Cuốn sách này sẽ không đi vào sự tồn tại nếu thiếu họ. Họ thuộc vào điều vốn là thiểu số nhỏ những người tiên phong nhưng may mắn đang phát triển: những người đang đạt tới điểm họ trở nên có khả năng bứt phá ra khỏi hình mẫu tâm trí tập thể cố hữu đã giữ nhân loại trong tù túng để đau khổ vĩnh viễn.

Cả Thượng đế lẫn Hiện hữu lẫn bất kì từ nào cũng đều không thể định nghĩa hay giải thích được thực tại không tả được nằm sau từ này, cho nên câu hỏi quan trọng duy nhất là liệu từ là sự giúp đỡ hay điều cản trở trong việc làm cho bạn có khả năng kinh nghiệm Cái đó hướng theo điều nó trỏ tới. Nó có trỏ ra ngoài bản thân nó tới thực tại siêu việt kia không, hay nó tự thêm bản thân nó một cách dễ dàng để trở thành không hơn một ý tưởng trong đầu bạn mà bạn tin vào, một thần tượng tinh thần?

Từ Hiện hữu không giải thích điều gì cả, mà từ Thượng đế cũng vậy. Tuy nhiên, Hiện hữu có ưu thế là nó là một khái niệm mở. Nó không thu cái vô hạn vô hình thành thực thể hữu hạn. Không thể nào hình thành ra hình ảnh tâm trí về nó được. Không ai có thể tuyên bố sở hữu riêng về Hiện hữu. Nó là chính bản chất của

bạn, và nó là trực tiếp truy nhập tới được đối với bạn như việc cảm thấy sự hiện diện riêng của mình, việc nhận ra tôi đây trước khi tôi là cái này hay tôi là cái nọ. Cho nên chỉ là một bước nhỏ đi từ thuật ngữ Hiện hữu để kinh nghiệm Hiện hữu.

Nhà triết học Descartes đã tin rằng ông ấy đã tìm ra chân lí nền tảng nhất khi ông ấy đưa ra phát biểu nổi tiếng của mình: "Tôi suy nghĩ, do đó tôi hiện hữu." Trong thực tế ông ấy đã cho cách diễn đạt cho sai lầm cơ bản nhất: đánh đồng suy nghĩ với Hiện hữu và đồng nhất với việc suy nghĩ. Người suy nghĩ bó buộc này, điều có nghĩa là gần hết mọi người, sống trong trạng thái của sự tách biệt rõ ràng, trong một thế giới phức tạp điên khùng của các vấn đề và xung khắc liên tục, một thế giới phản ánh sự phân mảnh ngày càng tăng của tâm trí.

Suy nghĩ đã trở thành bệnh tật. Bệnh tật xảy ra khi mọi sự mất cân bằng. Chẳng hạn, chẳng có gì sai với việc phân chia tế bào và nhân chúng lên trong thân thể, nhưng khi tiến trình này tiếp tục bất kể tới toàn bộ tổ chức, thì các tế bào nảy nở và chúng ta bị bệnh.

Lưu ý: Tâm trí là công cụ tuyệt vời nếu được dùng đúng. Tuy nhiên bị dùng sai nó trở thành rất phá hoại. Nói chính xác hơn, không phải tới mức là các bạn dùng tâm trí mình một cách sai sót đâu - các bạn thường không dùng nó chút nào. Nó dùng các bạn đấy. Đây là bệnh. Các bạn tin rằng mình là tâm trí. Điều này là lừa dối. Công cụ này đã cai quản các bạn.

Việc bắt đầu của tự do là việc nhận ra rằng bạn không phải là thực thể sở hữu - người suy nghĩ. Việc biết điều này làm cho bạn quan sát thực thể này, Khoảnh khắc bạn bắt đầu quan sát người suy nghĩ, mức tâm thức cao hơn trở nên được kích hoạt. Rồi bạn bắt đầu nhận ra rằng có thực tại bao la của thông minh đằng sau suy nghĩ, rằng ý nghĩ chỉ là một khía cạnh tí xíu của thông minh đó. Bạn cũng nhận ra rằng tất cả mọi thứ thực sự là vấn đề - cái đẹp, tình yêu, sự sáng tạo, niềm vui, an bình bên trong - đều nảy sinh từ bên ngoài tâm trí. Các bạn bắt đầu thức tỉnh.